terça-feira, 10 de maio de 2016

ALGUMAS NOVIDADES TRADUZIDAS EM MAIO DE 2016 / KELKAJ NOVAĴEROJ TRADUKITAJ EN MAJO 2016

GÊMEOS PASSAM EM 62 UNIVERSIDADES PARA MÃE NÃO GASTAR // GEĜEMELOJ APROBIĜIS AL 62 UNIVERSITATOJ, POR KE ILIA PATRINO NE ELSPEZU

10-05-2016



Os irmãos gêmeos Shaprice e Deprice Hunt, viraram notícia boa depois que passaram em 62 universidades!Imagina?
Os adolescentes, de 19 anos, são de Chicago, nos Estados Unidos. A meta dos jovens era não ter de fazer a mãe deles pagar pela educação superior. E conseguiram muito mais que isso!
Com as aprovações eles acumulam juntos um total de 1,6 milhão de dólares (mais de R$ 5 milhões) em bolsas de estudo oferecidas por universidades norte-americanas.
Entre as escolas nas quais foram aprovados, estão quatro da Ivy League (ou Liga da Hera, em tradução livre), um grupo com oito universidades norte-americanas que se destacam pela tradição e pela qualidade acadêmica.
Com tantas opções, Shaprice ainda não decidiu qual universidade escolher. Ela quer estudar educação e psicologia.
Já Deprice escolheu a Universidade de Morehouse, em Atlanta, onde estudará artes e ciência política. Os irmãos querem que a história deles sirva de exemplo para outros estudantes.
La ĝemelaj gefratoj Shaprice kaj Deprice Hunt furoris en la gazetaro, post kiam ili aprobiĝis al 62 universitatoj. Ĉu vi povas kredi tion? 
La geadoleskantoj, 19-jaraj, estas el la urbo Ĉikago, en Usono. La celo de la gejunuloj estis tio, ne penigi sian patrinon pagi por ilia supera edukado. Kaj ili sukcesigis multe pli ol tio! 
Post la aprobiĝoj, ili akiris, kune, totalon da 1,6 milionoj da dolaroj per stipendioj proponitaj de usonaj universitatoj. 
Inter la superlernejoj, al kiuj ili estis enaprobitaj, estas kvar de Ivy League, iu grupo da ok usonaj universitatoj, kiuj elstaras pro la tradicio kaj la akademia alta kvalito. 
Kun tiom da elektopovo, Shaprice ankoraŭ ne decidis, kiun universitaton ŝi elektos. Ŝi volas studi Edukadon kaj Psikologion. 
Siavice Deprice elektis la Universitaton de Morehouse, en Atlanto, kie li studos Artojn kaj Politikan Sciencon. La gefratoj esperas, ke tiu ilia sperto servu kiel ekzemplon por aliaj studentoj.


FONTO:

domingo, 1 de maio de 2016

EL LA RAPIDA VORTARO PORTUGALA-ESPERANTO - AKTUALIGO EL APRILO 2016

REFERÊNCIAS: ESPERANTO PORTUGUÊS PORTUGALA DICIONÁRIO VORTARO GLOSSÁRIO GLOSARO TERMINARO TRADUZIR TRADUÇÃO


À BEIRA DA MORTE = PRESKAŬ (BALDAŬ) MORTONTA
À FLOR DA PELE = TRE/TRO SENTEMA/EMOCIIĜEMA/OFENDIĜEMA/ELMONTR(IĜ)EMA
A LEI PRESCREVE QUE = LA LEĜO PRESKRIBAS/DIKTAS/DIRAS, KE
ACAREAÇÃO = KONFRONTO
AÇÚCAR DEMERARA = DUONKRUDA/FLAVECA SUKERO; SUKERO DEMERARO
AGÊNCIA BRASILEIRA DE INTELIGÊNCIA (ABIN: SERVIÇO DE INTELIGÊNCIA CIVIL DO BRASIL) = BRAZILA INFORMOKAPTA AGENTEJO (BIA)
AGÊNCIA CENTRAL DE INTELIGÊNCIA DOS ESTADOS UNIDOS (OU, EM INGLÊS, CENTRAL INTELLIGENCE AGENCY, OU CIA: AGÊNCIA DE INTELIGÊNCIA CIVIL DO GOVERNO DOS ESTADOS UNIDOS, RESPONSÁVEL POR INVESTIGAR E FORNECER INFORMAÇÕES DE SEGURANÇA NACIONAL PARA OS SENADORES DAQUELE PAÍS) = (USONA) CENTRA INFORMOKAPTA AGENTEJO (CIA; UCIA)
AGNOÍTA (MEMBRO DA SEITA DOS AGNOÍTAS) = AGNOITO
AGNOITISMO (PRINCÍPIOS DOUTRINAIS DOS AGNOÍTAS (SEITA CRISTÃ DO SÉCULO IV, QUE CONSIDERAVA A ONISCIÊNCIA DE DEUS LIMITADA AO PRESENTE, O CONHECIMENTO QUE ELE TEM DO PASSADO APENAS POR MEMÓRIA E DO FUTURO POR DEDUÇÃO DO PRESENTE. SEITA DO SÉCULO VI, ADERENTE DE TEMÍSTIO, DIÁCONO DE ALEXANDRIA, QUE NEGAVA A ONISCIÊNCIA DE CRISTO HOMEM) = AGNOITISMO
ALERTAR = ATENTIGI; ALARMI
AL-RAQQAH (OU RAKKA, RAQQA E AR-RAQQAH: CIDADE DO CENTRO-NORTE DA SÍRIA, SITUADA NA PARTE OCIDENTAL DA REGIÃO HISTORICAMENTE CHAMADA AL-JAZIRA, OU MESOPOTÂMIA SUPERIOR, QUE HOJE SE REPARTE ENTRE AS REPÚBLICAS DA SÍRIA E DO IRAQUE) = ARRAKO, RAKO
ALTO COMISSARIADO DAS NAÇÕES UNIDAS PARA OS REFUGIADOS (ACNUR: ÓRGÃO DAS NAÇÕES UNIDAS) = ALTA KOMISAREJO DE LA UNUIĜINTAJ NACIOJ PRI RIFUĜINTOJ (AKR)
ANFIBOLOGIA = AMFIBIOLOGIO; AMFIBOLOGIO; DU-SENCECO, DU-SENCAĴO; DUBASENCECO
ANFIBOLÓGICO = AMFIBIOLOGIA; AMFIBOLOGIA; DUBASENCA, DUSENCA
ANIMALOIDE = ANIMALOIDA; ANIMALOIDO
APOLÍTICO = NEPOLITIK(EM)A
ÁQUILA (COMUNA ITALIANA DA REGIÃO DOS ABRUZOS) = LA-AGLO
ÁQUILA DE SINOPE (NATIVO DA CIDADE DE SINOPE, NA PROVÍNCIA ROMANA DO PONTO, CONHECIDO POR TER PRODUZIDO PELA TRADUÇÃO LITERAL QUE ELE FEZ DA BÍBLIA HEBRAICA PARA O GREGO POR VOLTA DE 130 D.C.) = AGLO EL SINOPO
ARRANCAR DENTE = ELRADIKIGI/ELTIRI/FORTIRI/FORMETI DENTON
ASO (CIDADE JAPONESA LOCALIZADA NA PROVÍNCIA DE KUMAMOTO) = AZO
ASSENTAR BEM (ROUPA) = BONE SIDI
ATÉ O PONTO EM QUE = ĜIS TIU PUNKTO, KE; ĜIS
ATRÁS APENAS DE (EM RELAÇÃO A COLOCAÇÃO) = POST NUR LA
AUXÍLIO-MORADIA = LOĜEJ-SUBVENCIO
AZIENDA (OU FAZENDA, OU EMPRESA: EM CONTABILIDADE E ECONOMIA, O PATRIMÔNIO SOFRENDO CONSTANTES AÇÕES DE NATUREZA ECONÔMICA POR PARTE DO ELEMENTO HUMANO POR ELE RESPONSÁVEL) = ENTREPRENO
BETÚLIA (CIDADE DA HOROINA BÍBLICA JUDITE) = BETHULIO
BRAMA (OU BRAHMA OU BRAMÁ: PRIMEIRO DEUS DA TRIMÚRTI, A TRINDADE DO HINDUÍSMO (OS OUTROS DEUSES SÃO VISHNU E SHIVA), SENDO CONSIDERADO, PELOS HINDUS, A REPRESENTAÇÃO DA FORÇA CRIADORA ATIVA NO UNIVERSO) = BRAHMAO; (O PRINCÍPIO CÓSMICO DE UNIDADE, SOBRE O QUAL ESPECULAM OS UPANIXADES) BRAHMO
BRÂMAN (OU BRAMÃ, OU BRAHMAN, FORMA MASCULINA E NEUTRA DE ब्रह्म, BRAHMA, UM CONCEITO DO HINDUÍSMO) = BRAHMANO
CADERNO DE CASA = HEJMTASKA KAJERO
CAIR NAS MÃOS DE (SER CAPTURADO) = ESTI KAPTITA/PRENITA DE; FALI EN LA MANON DE
CAMINHO DA REDENÇÃO = VOJO AL (LA) ELAĈETO/SAVIĜO
CARGA TRIBUTÁRIA = IMPOST(AR)A PREM(AD)O
CARTESIANISMO (SISTEMA FILOSÓFICO DE DESCARTES) = KARTEZI(AN)ISMO
CASO DE ESTUDO (OU ESTUDO DE CASO: MÉTODO DA ABORDAGEM DE INVESTIGAÇÃO EM CIÊNCIAS SOCIAIS SIMPLES OU APLICADAS) = KAZESPLORO
CERTIDÃO NEGATIVA DE DÉBITOS (DOCUMENTO EMITIDO POR ÓRGÃO PÚBLICO, QUE COMPROVA QUE A PESSOA OU OBJETO (CARRO, IMÓVEL, TERRENO, ENTRE OUTROS) NÃO POSSUI DÉBITO JUNTO AOS ÓRGÃOS PÚBLICOS, OU SEJA, QUE NÃO EXISTEM AÇÕES CIVIL, CRIMINAL OU FEDERAL COM RELAÇÃO A ESSA PESSOA OU OBJETO) = ATEST(IL)O NEA PRI ŜULDO; NEA ATEST(IL)O PRI ŜULDO
CERTIDÃO POSITIVA DE DÉBITOS (DOCUMENTO EMITIDO POR ÓRGÃO PÚBLICO, QUE COMPROVA QUE A PESSOA OU OBJETO (CARRO, IMÓVEL, TERRENO, ENTRE OUTROS) POSSUI DÉBITO JUNTO AOS ÓRGÃOS PÚBLICOS, OU SEJA, QUE EXISTEM AÇÕES CIVIL, CRIMINAL OU FEDERAL COM RELAÇÃO A ESSA PESSOA OU OBJETO) = ATEST(IL)O JESA PRI ŜULDO; JESA ATEST(IL)O PRI ŜULDO
CHÁ DE BEBÊ (FESTA ONDE A FUTURA MÃE RECEBE PRESENTES PARA SEU BEBÊ QUE ESTÁ PARA CHEGAR, SENDO A FESTA É ORGANIZADA ENTRE O 6º E 8º MÊS DA GESTAÇÃO, E SENDO UMA TRADIÇÃO POPULAR NO BRASIL, ESTADOS UNIDOS (EM INGLÊS BABY SHOWER) E VÁRIOS OUTROS PAÍSES) = BEBA DONACOFESTO; BEBDUŜO
CHÁ DE FRALDAS = VINDOTUKA BEBOFESTO; VINDOTUKA BEBDUŜO
CHEGAR AO PONTO DE = VENI FINE AL TIO, KE
COGNITIVISMO (EM PSICOLOGIA, ABORDAGEM TEÓRICA PARA O ENTENDIMENTO DA MENTE) = MENSO-KOGNISMO (ABORDAGEM DE CONHECIMENTO COMO FORMA DE ENFRENTAMENTO DAS VARIAÇÕES E BIFURCAÇÕES QUE IMPÕEM TOMADAS DE DECISÃO) KONISMO; KONPREPARIĜO; KONPREPARITECO
COMITÊ INTERNACIONAL DA CRUZ VERMELHA (CICV: ORGANIZAÇÃO HUMANITÁRIA, INDEPENDENTE E NEUTRA, QUE SE ESFORÇA EM PROPORCIONAR PROTEÇÃO E ASSISTÊNCIA ÀS VÍTIMAS DA GUERRA E DE OUTRAS SITUAÇÕES DE VIOLÊNCIA) = INTERNACIA KOMITATO DE LA RUĜA KRUCO (IKRK)
COMPARTILHAR = DIVIDI; KUNDIVIDI; PARTOPRENI; KUNPROFITI; KUNSUFERI; KUNSENTI; (KUN)ĜUI; KUNVIDIGI; DISVIDIGI; DISPARTIGI; DISKONIGI; DISINFORMI; DISSCIIGI; KUNHAVIGI
CONACRI (CAPITAL E MAIOR CIDADE DA REPÚBLICA DA GUINÉ) = KONAKRIO
CONSTA QUE = ESTAS SCIATE, KE; ONI DIRAS, KE; ESTAS FAMO, KE.
CONTORCIONISTA (PROFISSIONAL ESPECIALIZADO FAZER TORÇÕES CIRCENCES EM SEU PRÓPRIO CORPO) = KORPOTORDISTINO
CONTRAPARTIDA (DEVER DA PARTE CONTRÁRIA) = ALIULA/ALIFLANKA DEVO
CONVERSAÇÕES DE PAZ = NEGOCADOJ/INTERTRAKTADO PRI PACO; PACONEGOCADOJ
CORREGER = KUNREGI
CORRUPIÃO (ICTERUS JAMACAII, OU SOFRÊ OU CONCRIZ: ESPÉCIE DE PÁSSARO DA FAMÍLIA ICTERIDAE) = KAMPIKTERO
COULÃO (OU KOLLAM, COULLAM OU QUILON: CIDADE DO ESTADO DE KERALA, NA ÍNDIA) = KOLAMO
CRANIOMANCIA (ARTE DE ADIVINHAR, PELA OBSERVAÇÃO DO CRÂNIO, AS DISPOSIÇÕES OU TENDÊNCIAS INTELECTUAIS E MORAIS DE UM INDIVÍDUO) = FRENOLOGIO; FRENOLOGISMO; KRANIOMANCIO
CRIME DE LESA-MAGESTADE = KONTRAŬREĜA ATENCO/KRIMO
CRIME DE LESA-PÁTRIA = KONTRAŬPATRUJA ATENCO/KRIMO
CRUZADA = (EXPEDIÇÃO MILITAR DE CARÁTER ECLESIAL, QUE SE FAZIA NA IDADE MÉDIA, CONTRA HEREGES OU INFIÉIS E TAMBÉM PARA TENTAR REAVER O TÚMULO DE JESUS, NOS TERRITÓRIOS MUÇULMANOS) KRUC(IST)-MILITO/EKSPEDICIO, KRUC(IST)-MILITIRO, KRUCISTA MILITO, KRUCA MILIT-IRO; (FIG.) KAMPANJO, PROPAGANDA AGITADO
CRUZAR OS BRAÇOS = KRUCI LA BRAKOJN
DAR EM CASAMENTO (FILHA) = LASI EDZINIĜI (SIAN FILINON); EDZINIGI (SIAN FILINON)
DAR ENSINAMENTO = DONI INSTRUON; INSTRUI
DAR-SE EM CASAMENTO = EDZ(IN)IĜI
DE MOTO PRÓPRIO = PROPRAMOVE; PROPRAINICIATE
DE NADA! (APÓS AGRADECIMENTO COM “OBRIGADO”) = NE DANKINDE! NE MENCIINDE! BAGATELE!
DE PUNHO PRÓPRIO = PROPRAMANE
DEIR EZ-ZOR (OU DEIR EZZOR, DEIR AL-ZOR, DAYR AL-ZAWR, DAYR AZ-ZAWR, DER EZZOR OU SIMPLESMENTE ZOR: MAIOR CIDADE DA PARTE ORIENTAL DA SÍRIA) = DAJRAZAŬRO
DEIXAR PARA TRÁS = LASI POST SI
DEPUTADO ESTADUAL = ŜTATA DEPUTITO
DERRAMA (CONFISCO DE BENS E OBJETOS DE OURO SOBRE OS DEVEDORES DO QUINTO À COROA PORTUGUESA, NO TEMPO DO BRASIL COLÔNIA) = ORKONFISKO
DESLIGAR O TELEFONE = MALFUNKCIIGI/MALAKTIVIGI/REMETI/REFERMI LA TELEFON(APARAT)ON; FERMI LA TELEFONON (LAŬ CLAUDE PIRON); MALKONEKTI LA TELEFONON; ĈESIGI LA TELEFONAĴON
DISTINTO = MALSAMA; DIFERENCA; DIVERSA; DISTINGIĜA; NOBLASPEKTA; ELEGANTA; BELMANIERA; BONMANIERA
DROGA = DROGO; (DESTRUTIVA) DROGAĈO; NARKOTAĴO
ELE EXPLORA O COMÉRCIO DE = LI EKSPLUATAS LA KOMERCON PRI; LI KOMERCAS/NEGOCAS PRI
ELE QUE O DIGA (NO SENTIDO DE ELE PODE CONFIRMAR ISSO) = KIEL LI POVAS KONFIRMI; LI POVAS KONFIRMI TION
EM CONTRAPARTIDA = ALIFLANKE; TAMEN
EM TROCA DE = PRO; KONTRAŬ; INTERŜANĜE
ENCARNAÇÃO (ESTADO DE ESPÍRITO ENCARNADO) = ENKARNECO, ENKARNA VIVO; ENKORPA VIVO; (ATO DE ENCARNAR-SE) (RE)ENKARNIĜO
ENOC (OU ENOQUE: NOME DO PRIMOGÊNITO DE CAIM E TAMBÉM DA CIDADE CONSTRUÍDA POR ESTE NA TERRA DE NODE) = ĤANOĤ
ENTENDER-SE (RECIPROCAMENTE) SIN INTERKOMPRENI; KOMPRENIĜI KUN; KOMPRENIĜI UNU KUN LA DUA
EQUADOR (PAÍS) = EKVADORO; (LINHA CIRCULAR IMAGINÁRIA, QUE LIMITA A EXTENSÃO GEOGRÁFICA PERPENDICULAR AO EIXO DE ROTAÇÃO DA TERRA E QUE DIVIDE O GLOBO TERRESTRE EM DOIS HEMISFÉRIOS) EKVATORO
ESCALA RICHTER (OU ESCALA DE MAGNITUDE LOCAL, OU M_L: ESCALA LOGARÍTMICA ARBITRÁRIA, DE BASE 10, UTILIZADA PARA QUANTIFICAR A MAGNITUDE DE UM SISMO) = SKALO DE RICHTER/RIĤTERO; RIĤTERA SKALO
ESMERALDAS (PROVÍNCIA LOCALIZADA NA COSTA NOROESTE DO EQUADOR, NA REGIÃO GEOGRÁFICA DE COSTA, SENDO CONHECIDA POPULARMENTE POR "PROVÍNCIA VERDE", E CUJA CAPITAL É A CIDADE DE MESMO NOME) = ESMERALDO
ESTAMENTO (FORMA DE ESTRATIFICAÇÃO SOCIAL COM CAMADAS MAIS FECHADAS DO QUE CLASSES SOCIAIS, E MAIS ABERTAS DO QUE AS CASTAS, OU SEJA, POSSUI MAIOR MOBILIDADE SOCIAL DO QUE NO SISTEMA DE CASTAS, E MENOR MOBILIDADE SOCIAL DO QUE NO SISTEMA DE CLASSES SOCIAIS) = DUONKASTO
ESTRATEGIAR = ELPENSI STRATEGION; STRATEGII
EXÉRCITO DE LIBERTAÇÃO NACIONAL DA COLÔMBIA (ORGANIZAÇÃO GUERRILHEIRA COLOMBIANA) = ARMEO PRI LIBERIGO DE LA KOLOMBIA NACIO
EXISTÊNCIA = ESTO, ESTADO; EKZISTO, EKZISTADO; VIVO; VIVADO; (SER EXISTENTE) EKZISTAĴO
EXPIAÇÃO = ELAĈETO; KULPELPAGO; KULPO-REPAGO, KULP-ELAĈETO
EXPURGATÓRIO (AQUILO QUE EXPURGA, LIMPA OU PURIFICA, QUE CORRIGE OU EMENDA) = ELPURIGILO; KOREKTILO; (ÍNDICE EXPURGATÓRIO OU SIMPLESMENTE ÍNDICE OU ÍNDEX: LISTA OU RELAÇÃO DOS LIVROS CUJA LEITURA A IGREJA PROIBIA, ATÉ 1966) INDEKSO
FALTA FALAR DE (OU RESTA FALAR SOBRE) = RESTAS PAROLI PRI
FARROUPILHA (INDIVÍDUO MALTRAPILHO, ROTO) =  ĈIFONA/MALZORGITA VAGULO; TRAMPO; ĈIFONULO
FAZER VISTAS GROSSAS (OU FAZER VISTA GROSSA: FINGIR QUE NÃO VÊ ALGO QUE ESTÁ ERRADO) = ŜAJNIGI NE VIDI/ATENTI MALOBEON; INTENCE MALATENTI/PRETERATENTI (IES KONDUTON/AGADON/FARON/KONTRAŬLEĜAĴON)
FLEXIBILIDADE = FLEKS(EBL)ECO
FLEXIBILIZAÇÃO = FLEKSEBL(EC)IGO; FLEKSADO
FORA DA CARIDADE NÃO HÁ SALVAÇÃO = EKSTER KARITO, NENIA SAVO; EKSTER KARITATO EKZISTAS NENIA SAVO
FORÇAS ARMADAS REVOLUCIONÁRIAS DA COLÔMBIA – (FARC: ORGANIZAÇÃO GUERRILHEIRA COLOMBIANA) = FORTOJ ARMITAJ REVOLUCIAJ DE KOLOMBIO - FARK
FREIO DE ARRUMAÇÃO = AKOMODA/REARANĜA/REALĜUSTIGA BREMSADO
FUGIR À REGRA = VUNDI/MALOBEI/ROMPI/KONTRAŬI/LEZI LA REGULON; ESTI ESCEPTO AL LA REGULO
GUERRA DOS FARRAPOS (OU REVOLUÇÃO FARROUPILHA:REVOLUÇÃO OU GUERRA REGIONAL, DE CARÁTER REPUBLICANO, CONTRA O GOVERNO IMPERIAL DO BRASIL, NA ENTÃO PROVÍNCIA DE SÃO PEDRO DO RIO GRANDE DO SUL, E QUE RESULTOU NA DECLARAÇÃO DE INDEPENDÊNCIA DA PROVÍNCIA COMO ESTADO REPUBLICANO, DANDO ORIGEM À REPÚBLICA RIO-GRANDENSE, TENDO SE ESTENDIDO DE 1835 A 1845) = MILITO DE LA TRAMPOJ; TRAMPO-MILITO; TRAMPA REVOLUCIO
GUIDON = DIREKTILO; STIRILO
HENOTEÍSMO (TERMO CRIADO PELO ORIENTALISTA E ESTUDIOSO DAS RELIGIÕES MAX MÜLLER(1823-1900) PARA DESIGNAR A CRENÇA EM UM DEUS ÚNICO, MESMO ACEITANDO A EXISTÊNCIA POSSÍVEL DE OUTROS DEUSES) = HENOTEISMO
HEXAPLA (NOME DE UMA EDIÇÃO DA BÍBLIA PUBLICADA EM SEIS VERSÕES DIFERENTES ALINHADAS LADO-A-LADO, E APLICADA PARA A EDIÇÃO DO ANTIGO TESTAMENTO COMPILADA POR ORÍGENES) = HEKSAPLO
HIPÓTESE DOCUMENTAL (OU TEORIA DAS QUATRO FONTES:  HIPÓTESE DESENVOLVIDA POR JULIUS WELLHAUSEN, SEGUNDO A QUAL OS CINCO PRIMEIROS LIVROS DO ANTIGO TESTAMENTO (CHAMADOS DE PENTATEUCO) SÃO RESULTADO DE UMA COMPOSIÇÃO A PARTIR DE QUATRO FONTES PRINCIPAIS: ELOÍSTA, JAVISTA, SACERDOTAL E DEUTERONOMISTA) = DOKUMENTA HIPOTEZO; TEORIO DE LA KVAR FONTOJ; TEORIO DE JEDP
HIROSHIMA (OU HIROXIMA: CAPITAL DA PROVÍNCIA DE HIROSHIMA, NO JAPÃO) = HIROŜIMO
HOMILIA (PREGAÇÃO EM ESTILO FAMILIAR QUE BUSCA EXPLICAR UM TEMA OU TEXTO EVANGÉLICO; ESCRITO OU DISCURSO MORALIZADOR, LONGO E ENFADONHO; PRELEÇÃO DADA POR UM SACERDOTE NO DECORRER DE UMA MISSA, APÓS A LEITURA DO ANTIGO TESTAMENTO E DO NOVO TESTAMENTO, E ANTES DA RECITAÇÃO DO CREDO) = MORALPREDIKO; HOMILIO
IDADE DAS TREVAS (TAMBÉM CONHECIDA COMO “IDADE DA FÉ” OU A “ESPESSA NOITE GÓTICA”: PERIODIZAÇÃO HISTÓRICA DENTRO DA IDADE MÉDIA QUE ENFATIZA AS DETERIORAÇÕES CULTURAL E ECONÔMICA QUE OCORRERAM NA EUROPA, CONSEQUENTES DO DECLÍNIO DO IMPÉRIO ROMANO, TENDO SIDO UM PERÍODO MARCADO PELAS INÚMERAS INVASÕES TERRITORIAIS, PROIBIÇÕES À LIVRE MANIFESTAÇÃO DAS ARTES E DAS CIÊNCIAS, FREQUENTES GUERRAS E AMPLA INTERVENÇÃO REPRESSIVA DA IGREJA) = EPOKO DE LA MALLUMO; MALLUMA EPOKO
IMPEACHMENT (IMPEDIMENTO OU IMPUGNAÇÃO DE MANDATO: PROCESSO CONSTITUCIONAL DE CASSAÇÃO DE MANDATO DO CHEFE DO PODER EXECUTIVO) = EKSIGA PROCESO; EKSIGO; ELPOSTENIGO; ELMANDATIGO, ELMANDATIGA PROCESO/JUĜADO, MANDAT-EKSIGO, FOREKZEKUTIVESTRECIGO, EKSPREZIDENTIGO, FORPREZIDENTECIGA PROCESO, FORURBESTRECIGO, FORURBESTRECIGA PROCESO
INQUISIÇÃO (OU SANTA INQUISIÇÃO, OU SANTO OFÍCIO, OU SANTO INQUÉRITO: GRUPO DE INSTITUIÇÕES DENTRO DO SISTEMA JURÍDICO DA IGREJA CATÓLICA ROMANA, CUJO OBJETIVO É COMBATER A HERESIA) = (SANKTA) INKVIZICIO; SANKTA OFICO
INSTITUIR = FONDI; KREI; STARIGI; ESTABLI; ORGANIZI; STRUKTURI; INSTITUI; INSTITUCII
INTEGRAÇÃO = KUNIĜO; KUNIGO; (MATEMÁTICA) INTEGRALADO; (SOCIAL) INTEGRIĜO
INTEGRAR = INTEGRI; ANIGI; MEMBRIGI; KUNIGI; KOMPLETIGI; (MATEMÁTICA) INTEGRALI
INTEGRALISMO (OU "NACIONALISMO INTEGRAL": DOUTRINA POLÍTICA DE INSPIRAÇÃO TRADICIONALISTA, ULTRA-CONSERVADORA, INSPIRADA NA DOUTRINA SOCIAL DA IGREJA CATÓLICA, TEORIZADA POR CHARLES MAURRAS NO INÍCIO DO SÉCULO XX) = INTEGRISMO
INTEGRALISTA = INTEGRISTO
INTERSECÇÃO (OU INTERSEÇÃO; EM MATEMÁTICA, CONJUNTO DE ELEMENTOS QUE, SIMULTANEAMENTE, PERTENCEM A DOIS OU MAIS CONJUNTOS) = KOMUNAĴO
INTOLERANTISMO (DOUTRINA QUE ADOTA COMO PRINCÍPIO A INTOLERÂNCIA A QUALQUER DESVIO RELATIVO AO CONTEÚDO E ÀS EXPRESSÕES DAS VERDADES E PRÁTICAS RELIGIOSAS) = NETOLERISMO
JARDIM DO ÉDEN = EDENA ĜARDENO; ĜARDENO EDENO; EDENO; PARADIZO; ELIZEO
JAVISTA (RELATIVO A JAVÉ, NOME DE DEUS, SEGUNDO ALGUMAS CORRENTES RELIGIOSAS) = JAVEA; (O COMPILADOR BÍBLICO QUE CHAMOU DEUS DE JAVÉ) JAVEISTO
KINSHASA (CAPITAL DO CONGO) = KINŜASO
KRISHNA (NO HINDUÍSMO, AVATAR OU MANIFESTAÇÃO DE BRAHMA, VISHNU E SHIVA, OS TRÊS NOMES DA DIVINDADE) = KRIŜNO
KUMAMOTO (OU CUMAMOTO: PROVÍNCIA DO JAPÃO LOCALIZADA NA ILHA DE KYUSHU, E QUE TEM COMO CAPITAL A CIDADE DE KUMAMOTO) =  KUMAMOTO
KYUSHU (OU QUIŬU: TERCEIRA MAIOR ILHA DO ARQUIPÉLAGO JAPONÊS) = KJUŜUO, KIUŜUO
LACRAR = SIGELI; (IR MUITO BEM EM ALGO) SUKCES(EG)I
LACUNA = MANKO; MANK-LOKO; BREĈO; MALPLENAĴO
LANGLEY (CIDADE INDEPENDENTE LOCALIZADA NO CONDADO DE FAIRFAX, DO ESTADO AMERICANO DA VIRGÍNIA) = LANGLEJO
LATIM VULGAR (TERMO EMPREGADO PARA DESIGNAR OS DIALECTOS VERNÁCULOS DO LATIM FALADO PRINCIPALMENTE NAS PROVÍNCIAS OCIDENTAIS DO IMPÉRIO ROMANO) = VULGARA LATINA/LATINO
LEDO ENGANO (ENGANO ALEGRE) = ĜOJA TROMPIĜO
LOGOTERAPIA (SISTEMA TEÓRICO-PRÁTICO DE PSICOLOGIA, CRIADO PELO PSIQUIATRA VIENENSE VIKTOR FRANKL, QUE SE TORNOU MUNDIALMENTE CONHECIDO A PARTIR DE SEU LIVRO "EM BUSCA DE SENTIDO" (UM PSICÓLOGO NO CAMPO DE CONCENTRAÇÃO) NO QUAL EXPÕE SUAS EXPERIÊNCIAS NAS PRISÕES NAZISTAS E LANÇA AS BASES DE SUA TEORIA;NA PRÁTICA, É A TERAPIA DO SENTIDO QUE SE DÁ À VIDA) PARA SE LIBERTAR DE PROBLEMAS EXISTENCIAIS, DEPRESSÕES, TENDÊNCIA SUICIDAS ETC) = EKZISTANALIZO;  SENCOTERAPIO
MADRE SUPERIORA = PATRINO SUPERA; ABATINO
MADRE TERESA DE CALCUTÁ (OU MADRE TEREZA DE CALCUTÁ: RELIGIOSA CATÓLICA DE ETNIA CHAMADA ALBANESA, NASCIDA NO IMPERIO OTOMANO, NA CAPITAL DA ATUAL REPÚBLICA DA MACEDÔNIA, E NATURALIZADA INDIANA, BEATIFICADA PELA IGREJA CATÓLICA EM 2003) = PATRINO TEREZA EL KALKUTO
MANDAR DE VOLTA = RESENDI; SENDI REIRE; REIRIGI; REVENIGI
MAQUEIRO = BRANKARD(PORT)ISTO
MERGULHADOR = (OU HOMEM-RÃ) RAN-HOMO; SUBNAĜISTO
MERGULHAR = ''(IMERGIR, SUBMERGIR)'' MERGI; ''(LANÇAR-SE EM MERGULHO)'' PLONĜI; SUBAKVIGI; SUBAKVIĜI. 3 (SALTANDO) PLONĜI; MERGIĜI; (DESLOCAR-SE DENTRO D’ ÁGUA) SUBNAĜI
MÍSSIL BALÍSTICO (MÍSSIL QUE SEGUE UMA TRAJETÓRIA PRÉ-DETERMINADA, QUE NÃO PODE SER SIGNIFICATIVAMENTE ALTERADA APÓS O MÍSSIL QUEIMAR TODO O SEU COMBUSTÍVEL (A SUA TRAJETÓRIA FICA GOVERNADA PELAS LEIS DA BALÍSTICA – FÍSICA)) = BALISTIKA MISILO
MORRER AFOGADO = PEREI/MORTI DRONINTE; DRONI
MUISNE (CANTÃO DO EQUADOR LOCALIZADO NA PROVÍNCIA DE ESMERALDAS, E QUE TEM COMO CAPITAL A CIDADE DE MESMO NOME) = MUISNO
NA VELOCIDADE DA LUZ = JE/EN LA RAPIDECO DE LA LUMO
NABUCODONOSOR (REI DA BABILÔNIA) = NEBUKADNECARO
NAGASAKI (OU NANGASAQUE: AO MESMO TEMPO SEDE E CIDADE MAIS POPULOSA DA PROVÍNCIA HOMÔNIMA, NA ILHA DE KYUSHU, NO JAPÃO) = NAGASAKO
NEGÓCIO DE RISCO = RISKA NEGOCO
ORDENAMENTO JURÍDICO (DISPOSIÇÃO HIERÁRQUICA DAS NORMAS JURÍDICAS (REGRAS E PRINCÍPIOS), DENTRO DE UM SISTEMA NORMATIVO) = JURORDO; JURA SISTEMO; JURA ORGANIZADO
ORGANIZAÇÃO DAS NAÇÕES UNIDAS PARA ALIMENTAÇÃO E AGRICULTURA - ONUAA (ORGANIZAÇÃO DAS NAÇÕES UNIDAS CUJO OBJETIVO É AUMENTAR A CAPACIDADE DA COMUNIDADE INTERNACIONAL PARA DE FORMA EFICAZ E COORDENADA, PROMOVER O SUPORTE ADEQUADO E SUSTENTÁVEL PARA A SEGURANÇA ALIMENTAR E NUTRIÇÃO GLOBAL. É TAMBÉM CHAMADA DE FUNDO DAS NAÇÕES UNIDAS PARA ALIMENTAÇÃO E AGRICULTURA – FAO) = (ORGANIZAĴO PRI NUTRADO KAJ AGRIKULTURO DE LA UNUIĜINTAJ NACIOJ (ONA); AŬ NUTRAĴA KAJ AGROKULTURA ORGANIZAĴO (NAO))
PALMIRA (BORASSUS FLABELLIFER: PALMEIRA USADA NA PRODUÇÃO DE AÇÚCAR E VINAGRE) = SUKER-PALMO; (ANTIGA CIDADE EM RUÍNAS DA SÍRIA) PALMIRO AŬ TADMURO
PAR ORDENADO (EM MATEMÁTICA, PAR DE OBJETOS, CUJA ORDEM DE OCORRÊNCIA É SIGNIFICANTE; CONJUNTO DE DOIS ELEMENTOS COMO RESULTADO FINAL DE UMA OPERAÇÃO MATEMÁTICA) = ORDA DUOPO; DUNOMBRA REZULTO
PAZ DE VESTFÁLIA (OU DE VESTEFÁLIA, OU WESTFÁLIA, OU TRATADOS DE MÜNSTER E OSNABRÜCK (AMBAS AS CIDADES ATUALMENTE NA ALEMANHA): SÉRIE DE TRATADOS QUE ENCERRARAM A GUERRA DOS TRINTA ANOS E TAMBÉM RECONHECERAM OFICIALMENTE AS PROVÍNCIAS UNIDAS E A CONFEDERAÇÃO SUÍÇA) = VESTFALIA PACO AŬ JURE PLI PRECIZE LA VESTFALIA PAC-TRAKTATO
PECADO ORIGINAL = ORIGINA PEKO
PEDÓFILO = (INDIVÍDUO QUE SOFRE DE PEDOFILIA) PEDOFILO, PEDOFILIULO
PEGADINHA DE PRIMEIRO DE ABRIL = UNUA-DE-APRILAĴO
PESCAR = FIŜKAPTI; FIŜI; (COLAR NA PROVA) KAŜ-KOPII, KAŜ-LEGI, KAŜ-AŬSKULTI
PESO CUBANO CONVERTÍVEL (CUC: UMA DAS DUAS MOEDAS OFICIAIS EM CUBA, JUNTAMENTE COM O PESO CUBANO) = KONVERTEBLA KUBA PESO (KKP AŬ, POPULARE, KUKO)
PLURALISMO POLÍTICO (EM SENTIDO AMPLO, RECONHECIMENTO DA DIVERSIDADE COMO PARTÍCIPE DO PODER) = DIVERSECOPOVO; POLITIKA DIVERSECO
PODER EXECUTIVO (PODER DO ESTADO QUE, NOS MOLDES DA CONSTITUIÇÃO DE UM PAÍS, POSSUI A ATRIBUIÇÃO DE GOVERNAR O POVO E ADMINISTRAR OS INTERESSES PÚBLICOS, CUMPRINDO FIELMENTE AS ORDENAÇÕES LEGAIS) = PLENUMA POVO; EKZEKUTIVO
PODER JUDICIÁRIO (UM DOS TRÊS PODERES DO ESTADO MODERNO NA DIVISÃO PRECONIZADA POR MONTESQUIEU EM SUA TEORIA DA SEPARAÇÃO DOS PODERES, E QUE É EXERCIDO PELOS JUÍZES E POSSUI A CAPACIDADE E A PRERROGATIVA DE JULGAR, DE ACORDO COM AS REGRAS CONSTITUCIONAIS E LEIS CRIADAS PELO PODER LEGISLATIVO EM DETERMINADO PAÍS) = JUĜA POVO; JUSTICA POVO
PODER LEGISLATIVO (PODER DO ESTADO AO QUAL, SEGUNDO O PRINCÍPIO DA SEPARAÇÃO DOS PODERES, É ATRIBUÍDA A FUNÇÃO LEGISLATIVA) = LEĜODONA POVO
POLÍCIA FEDERAL = FEDERACIA/FEDERA POLICO
PÓS-NEOLIBERALISMO (PERÍODO DE TRANSIÇÃO, COM DURAÇÃO VARIÁVEL, PARA A REORGANIZAÇÃO DA ECONOMIA, A ARTICULAÇÃO DE UM NOVO PAPEL DO ESTADO, EMERGÊNCIA DE NOVOS ATORES SOCIAIS E A SUPERAÇÃO DA RETÓRICA DOS LIVRES MERCADOS, SENDO UM MOVIMENTO FORTE NA AMÉRICA LATINA) = POST-NOVLIBERALISMO
PREENCHER OS BRANCOS (EM FORMULÁRIO DE RESPOSTAS) = PLENIGI LA BLANKOJN
PRESSUPOSTO = ANTAŬSUPOZO
PRESTIGIAÇÃO (ATO DE PRATICAR PRESTÍGIOS, OU SEJA, PRATICAR FEITIÇARIAS E BRUXARIAS) = SORĈADO; SORTODIVENO; AŬGURO
PREVALENTE = SUPERREGA; SUPERFORTA
PROLIFERAÇÃO (ATO OU EFEITO DE PROLIFERAR; REPRODUÇÃO, AUMENTO, MULTIPLICAÇÃO; AUMENTO, CRESCIMENTO) = MULTOBLIĜO; PLIKRESKIĜO; PLIMULTIĜO; DISREPRODUKTADO
PROLIFERAR (REPRODUZIR-SE, AUMENTAR, MULTIPLICAR-SE; MULTOBLIĜI; PLIKRESKIĜI; PLIMULTIĜI; DISREPRODUKTIĜI=
PROTRAIR (NO SENTIDO DE PROLONGAR-SE, DEMORAR) = DAŬR(AD)I
PSIQUÊ OU PSIQUE (DIVINDADE QUE REPRESENTA APERSONIFICAÇÃO DA ALMA) = PSIĤO; (CONCEITO QUE DEFINE O SELF ("SI MESMO), ABRANGENDO AS IDÉIAS MODERNAS DE ALMA, EGO E MENTE E ESPÍRITO) PSIKO
PSIQUISMO (OU PSIQUÊ OU PSIQUE: CONJUNTO DE CARACTERÍSTICAS PSICOLÓGICAS DE UM INDIVÍDUO, OU O CONJUNTO DE FENÔMENOS PSÍQUICOS E PROCESSOS MENTAIS) = PERSONECO; KARAKTERO; PSIKO
QUERALA (OU KERALA: UM DOS 28 ESTADOS DA ÍNDIA, SITUADO NO EXTREMO SUDOESTE DO PAÍS) = KERALAO, KERALO
QUESTIONAR = DEMANDI, DISPUTI; KRITIKI; DUBIGI; PRIDUBI; DUBINDIGI
QUIMISMO (EM QUÍMICA, CONJUNTO DE COMBINAÇÕES OU DE COMPOSIÇÕES DE UM ORGANISMO) = KEMIISMO
QUODLIBET (OU QUODLÍBETO: TRECHO DE MÚSICA QUE COMBINA EM CONTRAPONTO VÁRIAS MELODIAS DIFERENTES, USUALMENTE CANÇÕES FOLCLÓRICAS, E FREQUENTEMENTE DE MANEIRA DESCOMPROMISSADA; E EM RETÓRICA, (TESE, ARGUMENTAÇÃO OU RÉPLICA VEEMENTE, ILÓGICA, SEM PROVA CABAL) = KVODLIBETO
RACIONALISMO (CORRENTE FILOSÓFICA QUE INICIOU COM A DEFINIÇÃO DO RACIOCÍNIO COMO UMA OPERAÇÃO MENTAL, DISCURSIVA E LÓGICA, QUE USA UMA OU MAIS PROPOSIÇÕES PARA EXTRAIR CONCLUSÕES, OU SEJA, SE UMA OU OUTRA PROPOSIÇÃO É VERDADEIRA, FALSA OU PROVÁVEL) = RACIISMO; RACIONALISMO
RANKING (PROCESSO DE POSICIONAMENTO DE ITENS DE ESTATÍSTICAS INDIVIDUAIS, DE GRUPOS OU COMERCIAIS, NA ESCALA ORDINAL DE NÚMEROS, EM RELAÇÃO A OUTROS) = RANGOTABELO; RANGORDO
RASTAN (CIDADE SÍRIA) = RASTANO
RECUPERAR = REAKIRI; REHAVIGI; (CONSERTAR) RIPARI; REFARI UTILA
REDIMIR-SE = ELPURIGI SIN; KVITIGI SIAN ŜULD(AR)ON
REGRA DE TRÊS (NA MATEMÁTICA, FORMA DE SE DESCOBRIR UMA QUANTIDADE QUE TENHA PARA OUTRA CONHECIDA A MESMA RELAÇÃO QUE TÊM ENTRE SI ENTRE OUTROS DOIS VALORES NUMÉRICOS CONHECIDOS) = KRUC-MULTIPLIKO.
REGRA DE TRÊS COMPOSTA = NESIMPLA/TRIFRAKCIA KRUC-MULTIPLIKO
REGRA DE TRÊS SIMPLES = SIMPLA/DUFRAKCIA KRUC-MULTIPLIKO
RENEGAÇÃO = RENEGATECO
RESTAURACIONISMO (OU PRIMITIVISMO CRISTÃO: POSTURA OU TENDÊNCIA HISTÓRICO-TEOLÓGICA PRESENTE EM ALGUMAS DENOMINAÇÕES RELIGIOSAS QUE ACREDITAM QUE O CRISTIANISMO HISTÓRICO APOSTATOU EM ALGUM PONTO DE SUA EXISTÊNCIA, SENDO NECESSÁRIO RESTAURAR O CRISTIANISMO PRIMITIVO DA ERA APOSTÓLICA) = RESTAŬRISMO
RETORNO (OU REGRESSO) (DE ONDE SE ESTÁ PARA O LOCAL DE ONDE TINHA VINDO ANTES) = REIRO; (DE ONDE SE ESTÁ PARA O LOCAL PARA ONDE SE TINHA IDO ANTES) REVENO; (CURVA) REVENKURBO
RODADA DE NEGOCIAÇÕES = ROND(AR)O PRI NEGOCADO/AKORDO/INTERKONSENTO/TRAKTATO
SANTO TOMÁS DE AQUINO = TOMASO EL AKVINO, TOMASO LA AKVINANO
SÃO TOMÉ (OU SÃO TOMÁS: UM DOS DOZE APÓSTOLOS ORIGINALMENTE ESCOLHIDOS POR JESUS) = SANKTA TOMASO
SEDIMENTAÇÃO = SEDIMENTIGO; SEDIMENTIĜO; SEDIMENTECO
SEGREGAÇÃO = SEPARATISMO; APARTIGO; APARTECO; APARTISMO; SEGREGACIO
SEGURO DE VIDA = VIV-ASEKURO
SHIVA (OU XIVA, SIVA OU CIVA: UM DOS DEUSES DA TRIMÚRTI, A TRINDADE DIVINA HINDUÍSTA, JUNTAMENTE COM BRAHMA E VISHNU, SENDO RESPONSÁVEL PELAS TRANSFORMAÇÕES) = ŜIVAO
SÍMACO, O EBIONITA (AUTOR DE UMA DAS VERSÕES GREGAS DO ANTIGO TESTAMENTO) = SIMAKO EBIONITA
SIMPATIZANTE = SIMPATIANTA; SIMPATIANTO
SINCRÉTICO = SINKRETISMA; SANTERIA
SINOP (OU SINOPE: CIDADE COSTEIRA E DISTRITO DO NORTE DA TURQUIA) = SINOPO
SOBRECARREGAR, COBRIR COM ABUNDÂNCIA = SUPERŜUTI; SUPERŜARĜI; TRO ŜARĜI; PLENŜTOPI
SOFISTICADO = (REQUINTADO, APRIMORADO) DELIKATA, RAFINITA, FAJLITA, PLIBELIGITA; KOMPLEKSA
SUBTOTAL = PARTA SUMO
SUBTOTALIZAR = PARTE SUMIGI
TEÍSMO ABERTO (CORRENTE FILOSÓFICO-TEOLÓGICA INICIADA EM 1980, A PARTIR DO LIVRO “O DEUS EM ABERTO” (“THE OPENNESS OF GOD”) DOS TEÓLOGOS E ESCRITORES ESTADUNIDENSES RICHARD RICE, JOHN SANDERS, CLARK H. PINNOCK E WILLIAM HASKER, SENDO UMA EXTENSÃO DA “VERSÃO DEÍSTA”, QUE ENTENDE QUE DEUS APENAS CRIOU O UNIVERSO E SUAS LEIS, MAS QUE NÃO INTERFERE EM SUA MECÂNICA) = NEFERMITA TEISMO
TEMPLO PUTTINGAL DAVI (TEMPLO HINDU NA CIDADE COSTEIRA DE PARAVUR, NA ÍNDIA) = TEMPLO PUTINGALO
TEOFANIA (CONCEITO DE CUNHO TEOLÓGICO QUE SIGNIFICA A MANIFESTAÇÃO DE DEUS EM ALGUM LUGAR, COISA OU PESSOA.) = TEOFANIO
TERESA DE ÁVILA (OU TEREZA D’ ÁVILA, OU SANTA TERESA DE JESUS = SANKTA TEREZA EL AVILO
TERRA NATAL (OU QUERÊNCIA) = NASKIĜLOKO; NASKIĜURBO; NASKIĜTERO
TESTE VOCACIONAL = PROFESIA/OKUPA ORIENTADO/TESTO
TIRADENTES (NOME DE JOAQUIM JOSÉ DA SILVA XAVIER, RECONHECIDO COMO MÁRTIR DA INCONFIDÊNCIA MINEIRA, PATRONO CÍVICO DO BRASIL, PATRONO TAMBÉM DAS POLÍCIAS MILITARES DOS ESTADOS E HERÓI NACIONAL) = LA DENTO-ELTIRISTO
TODO LUTADOR QUE SE PREZA = ĈIU (VERE) VERA/MEMFIDA LUKTISTO
TRANSACIONAR = SANĜI; INTERŜANĜI; ALTERNIGI; KONTRAKTI; TRANSAKCII; INTERAGI
TRATADO DE PAZ (OU ACORDO DE PAZ) = PACKONTRAKTO; PACOAKORDO; PACOTRAKTATO
TRATATIVA (TRATO; ACORDO) = TRAKTATA/PAKTA ARANĜO/INTERKONSENTO/ITINERO/IRVOJO
TRIMÚRTI (NO HINDUÍSMO, PARTE MANIFESTA TRIPLA DA DIVINDADE SUPREMA, COMPOSTA PELOS TRÊS PRINCIPAIS DEUSES DO HINDUISMO: BRAHMA, VISHNU E SHIVA, QUE SIMBOLIZAM RESPECTIVAMENTE A CRIAÇÃO, A CONSERVAÇÃO E A DESTRUIÇÃO) = TRIMURTO
TRUÍSTA (ÓBVIO) = MEMEVIDENTA
TUTMÉS III (OU TUTMÓSIS III: SEXTO FARAÓ DA 8ª DINASTIA EGÍPCIA, DA ÉPOCA DO IMPÉRIO NOVO) = TUTMOSO LA 3-A
UBIQUIDADE (OU ONIPRESENÇA) = ĈIEEST(AD)O
UM TOTAL DE = TUTO DA; ENTUTE
UNIÃO DE NAÇÕES SUL-AMERICANAS (UNASUL: ORGANIZAÇÃO INTERGOVERNAMENTAL COMPOSTA PELOS DOZE ESTADOS DA AMÉRICA DO SUL) = KOMUNUMO SUDAMERIKA DE NACIOJ (KSN)
UPANIXADES (OU UPANISHADS, UPANISSADES E UPANICHADES PARTE DAS ESCRITURAS SHRUTI HINDUS, QUE DISCUTEM PRINCIPALMENTE MEDITAÇÃO E FILOSOFIA, E QUE SÃO CONSIDERADAS PELA MAIORIA DAS ESCOLAS DO HINDUÍSMO COMO INSTRUÇÕES RELIGIOSAS) = UPANIŜADOJ
USITAR (UTILIZAR, EMPREGAR, SERVIR-SE DE (ALGO) COM FREQUÊNCIA; USAR) = UZADI
VAGA DE TRABALHO = LABOR-VAK(ANT)ECO
VELORÁRIO = FUNEBRULO
VERTENTE (LUGAR ONDE DEVE ESCOAR A ÁGUA) = AKVODEFLUEJO; (ALGO QUE VERTE, QUE DERRAMA) ELŜUTAĴO; (DECLIVE DE UM DOS LADOS DE UMA MONTANHA, POR ONDE ESCOA A ÁGUA DA CHUVA) DEKLIKVO; (CORRENTE DE PENSAMENTO) PENSOFLUO; PENSOĈENO; (EM CURSO, DE QUE SE FALA PRESENTEMENTE, QUE ESTÁ ACONTECENDO NO MOMENTO) EN ĈI TIU OKAZO/KAZO; EN TIU ĈI FLUANTA OKAZO/KAZO
VESTIBULAR = KOMENCA; VESTIBLA; (EXAME ADMISSIONAL PARA INGRESSO EM INSTITUIÇÃO EDUCACIONAL) ENIR-KONKURSO, ALIĜ-KONKURSO
VIRAR A PÁGINA (DE LIVRO, REVISTA, JORNAL...) = TURNI LA FOLION
VISHNU (OU VIXENU, OU VIXNU: UM DOS DEUSES DA TRIMÚRTI, A TRINDADE DIVINA HINDUÍSTA, JUNTAMENTE COM BRAHMA E SHIVA, SENDO RESPONSÁVEL PELA MANUTENÇÃO DO UNIVERSO) = VIŜNUO
VOLTAR (DE ONDE SE ESTÁ PARA O LOCAL DE ONDE TINHA VINDO ANTES) = RETURNI; REIRI; (DE ONDE SE ESTÁ PARA O LOCAL PARA ONDE SE TINHA IDO ANTES) REVENI
VULGATA (OU VULGATA LATINA: TRADUÇÃO LATINA DA BÍBLIA, FEITA POR SÃO JERÔNIMO, NO SÉC. IV, E ADOTADA PELA IGREJA CATÓLICA) = VULGATO

segunda-feira, 11 de abril de 2016

ALGUMAS NOVIDADES TRADUZIDAS EM ABRIL DE 2016 / KELKAJ NOVAĴEROJ TRADUKITAJ EN APRILO 2016


DESCOBERTO NOVO MATERIAL QUE PODERÁ ACELERAR A COMPUTAÇÃO // ELTROVITA NOVA MATERIO, KIU POVOS AKCELI LA KOMPUTADON

26-04-2016



Físicos descobriram um metal com uma estrutura eletrônica única, que poderá viabilizar a construção de computadores energeticamente mais eficientes e mais velozes, além de aumentar a densidade do armazenamento de dados.

O metal é uma liga de platina e estanho (PtSn4) que pertence à promissora classe dos isolantes topológicos, nos quais os elétrons podem viajar perto da velocidade da luz graças a uma propriedade chamada dispersão de Dirac.

Em 2015, outra equipe havia descoberto um material com um anel desses "pontos excepcionais" que promete ser a base de novos tipos de sensores e dispositivos ópticos, como lasers de alta potência.

O PtSn4 é ainda mais intrigante porque ele apresenta não uns poucos pontos de Dirac, mas uma rede deles, algo nunca visto.

Além da alta densidade de elétrons de condução típica desses materiais, a nova liga possui um grande número de pontos de Dirac muito próximos uns dos outros, formando linhas, que os pesquisadores batizaram de "arcos de Dirac".
Fizikistoj eltrovis iun materion havantan unikan elektronikan strukturon, kiu povos ebligi la konstruadon de komputiloj energie pli efikaj kaj pli rapidaj, krom pligrandigi la densecon de la konservado de datenoj.

La materio estas alojo el plateno kaj stano (PtSn4), kiu apartenas al la promesplena klaso de la topologiaj izolaĵoj, per kiuj la elektronoj povas vojaĝi preskaŭ je la rapideco de la lumo, dank’ al iu propreco nomata Disperso de Dirako.

En 2015 alia skipo estis eltrovinta iun materion kun iu ringo el tiuj “esceptaj punktoj”, kiuj promesas esti la bazo de novaj tipoj de sentiloj kaj optikaj instrumentoj, kiel grandpotencaj laseroj

La PtSn4 estas ankoraŭ pli miriga, ĉar ĝi prezentas ne iujn malmultajn Dirako-punktojn, sed tutan reton da ili, kiel ion neniam antaŭe viditan.

Krom la alta denseco de la kondukto-elektronoj tipaj de tiuj materioj, la nova alojo havas grandan nombron da punktoj de Dirako tre proksimaj unuj de la aliaj, formantajn liniojn, kiujn la esploristoj nomis “arkoj de Dirako”.

FONTO:


-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/


MONGE ROBÔ MISTURA CIÊNCIA E BUDISMO EM TEMPLO CHINÊS // BIKŜUO-ROBOTO MIKSAS SCIENCON KAJ BUDHISMON EN ĈINA TEMPLO

25-04-2016



Um templo budista na periferia de Pequim decidiu abandonar os hábitos tradicionais e usar tecnologia para atrair seguidores.
O templo Longquan afirma que desenvolveu um monge robô que pode cantar mantras budistas, se mover através de comando de voz e manter uma conversa simples.
Nomeado Xian'er, o robô de 60 centímetros de altura se assemelha a um monge noviço parecido com um desenho, em túnicas amarelas e com a cabeça raspada, com uma tela sensível ao toque em seu peito.
Xian'er pode manter uma conversa, respondendo a cerca de 20 perguntas simples sobre o budismo e da vida cotidiana, listadas em sua tela, e realizar sete tipos de movimentos em suas rodas.
O mestre Xianfan, criador do Xian'er, disse que o monge robô é o veículo perfeito para espalhar a sabedoria do budismo na China, através da fusão de ciência e budismo.
"Ciência e budismo não se opõem nem contradizem e podem ser combinados e mutuamente compatíveis", disse Xianfan.
Iu budhisma templo en la periferio de Pekino decidis preteratenti la tradiciajn kutimojn kaj uzi teknikan rimedon, por varbi sekvantojn.
La templo Longkŭano asertis, ke ĝi konstruis unu monaĥon-roboton, kiu povas kanti budhismajn mantrojn, moviĝi per voĉ-komandoj kaj teni simplan konversacion.
Nomata Xian'er, la roboto, 60 centimetrojn alta, similas al novica monaĥo animaci-aspekta, en flava tuniko, kun la kapo razita kaj kun tuŝekrano sur la brusto.
Xian'er povas teni interparolon, respondante ĉirkaŭ 20 simplajn demandojn pri Budhismo kaj la ĉiutaga vivo, listigitajn sur sia ekrano, krom fari sep malsamajn movojn per siaj radoj.
Majstro Xianfan, la elkreinto de Xian'er, diris, ke la bikŝuo-roboto estas la perfekta perilo por diskonigi la saĝecon de Budhismo en Ĉinujo, per la kunfandiĝo de la Scienco kaj Budhismo.
“La Scienco kaj Budhismo ne sin interkontraŭas nek sin kontraŭdiras kaj povas esti kombinitaj kaj reciproke akordigeblaj”, diris Xianfan.
FONTO:
http://www.administradores.com.br/noticias/tecnologia/monge-robo-mistura-ciencia-e-budismo-em-templo-chines/110151/


***********************

OS CARAS DA LITERATURA: MORTE DE CERVANTES E SHAKESPEARE COMPLETA 400 ANOS  // LA MORTO DE DU GIGANTOJ DE LA LITERATURO - CERVANTES KAJ SHAKESPEARE - KOMPLETIGAS 400 JAROJN

22-04-2016


Miguel de Cervantes e William Shakespeare ajudaram a delinear a arte que temos hoje, cada um ao seu modo. Viveram ao mesmo tempo e, há 400 anos, morreram com poucos dias de diferença, ambos em 1616.
Acredita-se que Cervantes tenha sido vitimado pela cirrose, aos 68 anos, no dia 22 de abril do calendário gregoriano -- o mesmo que temos em vigor, hoje, no Brasil. Mas, como era praxe na época, o registro de óbito do escritor espanhol foi feito um dia depois de sua morte, quando foi sepultado em 23 de abril.
Já Shakespeare deixou o mundo no dia 23 de abril, aos 52 anos, e até hoje não se sabe exatamente as causas. Mas um detalhe cerceia a história do autor inglês: naquela época, o calendário em voga na Inglaterra era o juliano. Se utilizada a mesma métrica usada para Cervantes, a data da morte de Shakespeare passaria a corresponder ao dia 3 de maio, um intervalo de 11 dias.
Por terem vividos na mesma época, Cervantes e Shakespeare apresentam algumas características em comum, como o caráter renascentista, a valorização da estética e da capacidade humana de pensar e construir conhecimentos, contrapondo-se a preceitos em voga na Idade Média --ou Idade das Trevas, uma referência ao período obscuro--, que havia chegado ao fim por volta do final do século 15.
Miguel de Cervantes kaj William Shakespeare helpis konturi la arton, kiun ni havas hodiaŭ, sed ĉiu el ili laŭ sia maniero. Ili vivis en sama tempoperiodo kaj, antaŭ 400 jaroj, mortis en tre proksimaj tagoj, ambaŭ en 1616.
Oni kredas, ke Cervantes mortis viktimigite de cirozo, je la 68-a jaraĝo, en la dato 22-a de Aprilo, laŭ la Gregoria Kalendaro – la sama nuntempe valida en ĉiuj landoj de la Okcidento. Tamen, kiel kutime en tiu tempo, la mortatesto de la hispana verkisto estis farita unu tagon post lia forpaso, kiam li estis sepultita, en la 23-a de aprilo.
Siavice, Shakespeare forlasis la mondon en la 23-a de aprilo, kaj ĝis hodiaŭ oni ne scias, pro kiuj kaŭzoj. Tamen, unu detalo elstariĝas en la historio de la angla aŭtoro: en tiu tempo la kalendaro valida en Anglujo estis la Julia. Se oni utiligus la saman tempomezuron uzitan pri Cervantes, la dato de la morto de Shakespeare respondus al la 3-a de majo, do, post intertempo de 11 tagoj.
Ĉar ili vivis en sama tempo, Cervantes kaj Shakespeare havis kelkajn komunajn karakterizojn, kiel la Renesanca karaktero kaj la emfazo al la estetiko kaj al la homa kapablo pensi kaj konstrui konojn. Ili ambaŭ kontraŭstaris morojn kutimajn en la Meza Epoko – aŭ Malluma Epoko (iu referenco al la obskura periodo) – kiu havis sian finon ĉirkaŭ la fino de la jarcento 15-a.
FONTO:
http://entretenimento.uol.com.br/noticias/redacao/2016/04/21/os-caras-da-literatura-morte-de-cervantes-e-shakespeare-completa-400-anos.htm

&&&&&&&&&&&&&&&&&

DIA DA TERRA É COMEMORADO NESTA SEXTA-FEIRA, 22 DE ABRIL // LA TAGO DE LA TERO ESTAS CELEBRATA EN ĈI TIU VENDREDO, LA 22-a DE APRILO

22-04-2016


Final de semana é de grande importância para o planeta, quando centenas de países assinam acordo para desacelerar o aquecimento global.

Precisamos cuidar bem da nossa casa, afinal, ela é nosso refúgio, é onde passamos grande parte das nossas vidas e qualquer anormalidade afeta diretamente a nossa saúde e bem-estar. O mesmo pode ser dito da nossa casa atmosférica, o planeta Terra. Ele está doente, pede por ajuda e, apesar de muitos fazerem vista grossa, são os seres vivos - incluindo nós, seres humanos - os diretamente afetados pelos seus sintomas.
Para tentar lembrar da importância do globo terrestre é que o dia 22 de abril foi instituído como sendo o "Dia da Terra".

É nesta sexta-feira, 22, que a Organização das Nações Unidas (ONU) espera receber a maior quantidade de assinaturas de chefes de estado para um acordo mundial em um único dia. Em Nova Iorque, EUA, um total de 165 países devem firmar o compromisso de realizar grandes esforços no sentido de diminuir a emissão de gases de efeito estufa na atmosfera terrestre, além de tomar outras medidas para diminuir o ritmo que o planeta aquece...

Tiu ĉi semajnfino estas tre grava por la  planedo Tero, kiam centoj da landoj kunsubskribos interkonsenton (la titolitan Akordo de Parizo), por malakceligi la tutmondan varmiĝon.

Ni bezonas bone zorgi pri nia domo, kiu, cetere, estas nia ŝirmejo kaj estas tio, kie ni pasigas grandan parton de niaj vivoj, kaj iu ajn nenormalaĵo en ĝi afekcias rekte nian sanon kaj bonfarton. Same direblas pri nia atmosfera domo, nome la planedo Tero. Ĝi estas malsana kaj petas helpon. Kvankam multaj tute ne zorgemas pri ĝi, estas la vivantaj estaĵoj – inkluzive de ni, la homaj estuloj, tiuj, kiuj estas rekte afekciataj de ĝiaj simptomoj.
Por memorigi pri la graveco de la terglobo estis la 22-a de aprilo difinita kiel la “Tago de la Tero”.

En tiu ĉi vendredo, la 22-a, la organizacio Unuiĝintaj Nacioj (UN) esperas ricevi la plej grandan kvanton da subskriboj de estroj de ŝtatoj por iu tutmonda interkonsento, en unu sola tago. En Nov-Jorko, Usono, entute 165 landoj devos subskribi la kompromison celantan malpliigi la emision de forcejefikaj gasoj en la teran atmosferon, krom preni aliajn rimedojn por malplirapidigi la ritmon, per kio la planedo varmiĝas...

FONTO:
http://br.blastingnews.com/ambiente/2016/04/dia-da-terra-e-comemorado-nesta-sexta-feira-22-de-abril-00888785.html


¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨

ALTA CARGA TRIBUTÁRIA SE PERPETUA DESDE O BRASIL COLÔNIA DE TIRADENTES // LA FORTA IMPOSTA PREMADO DAŬRADAS, EKDE LA TEMPO DE “LA DENTO-ELTIRISTO” EN LA BRAZILA KOLONIOPERIODO

21-04-2016


Às 11h20 do dia 21 de abril de 1792, Joaquim José da Silva Xavier era enforcado em praça pública no Rio de Janeiro. Vestindo camisolão branco (roupa destinada aos condenados) rezou junto com a população e esbravejou para que acabassem logo com aquilo.
Tiradentes foi condenado pela Coroa Portuguesa (por crimes de rebelião e alta traição) porque criticava a sede arrecadadora dos colonizadores e defendia a independência do Brasil.

Quando criança viu a família perder propriedades para o pagamento de dívidas de impostos.

Naquela época a Coroa cobrava o Quinto, tributo de 20% sobre o ouro encontrado na Colônia, e instituía a Derrama (permissão para confiscar os bens dos devedores de tributos).
Guardadas as proporções e a dimensão temporal (que separa aquele momento histórico do atual), o brasileiro vive metaforicamente enforcado pela carga tributária. As pessoas trabalham 151 dias por ano para entregar aos governos Federal, estadual e municipal, arcando com uma carga tributária que equivale a 35,42% do PIB.
No Brasil Colônia o dentista, minerador, comerciante e ativista político Tiradentes morreu por se rebelar contra a ganância arrecadadora da Coroa. Mais de dois séculos depois (exatos 224 anos), o arrocho fiscal se perpetua.

Je la 11-a kaj triono matene de la 21-a de aprilo 1792, la brazilano Joaquim José da Silva Xavier estis pendumita en Rio-de-Ĵanejro. Vestinte blankan kamizolegon (vestaĵon destinitan al la tiamaj kondamnitoj), li preĝis kune kun la popolo kaj furioziĝe kriegis, por ke oni tuj finu tion.
“La dento-eltiristo” (lia konata alnomo, kaj kiu ja havis, inter aliaj aferoj, la okupon de dentisto) estis kondamnita de la Portugala Krono, frontkiale pro krimo de ribelo kaj perfido al la Krona reĝimo, sed ekonomikiale ĉar li kritikadis la impostkolektan vorecon de la koloniintoj, kaj ankaŭ ĉar li defendis la sendependecon de Brazilo.

Kiam li estis infano, tiam li atestis la familion senigi sin je proprietaĵoj, por kvitigi impost-ŝuldojn.

En tiu tempo la Krono (Portugalio) pagpostulis la nomitan “Kvinono”-n, nome la tributon je 20% de la oro eltrovita en la Kolonio (Brazilo), kaj ankaŭ kreis la tiel nomitan “Derrama” (or-konfiskon ĉe la ŝuldantoj de tiaj tributoj).
Malkonsiderante la proprajn apartaĵojn kaj la tempon, kiuj distingas tiun historian momenton disde la nuntempo, la hodiaŭa brazilano vivas metafore pendigita per la impostara premado. La ordinaruloj laboras po 151 jare, nur por devige monkontribui al la federa, ŝtata kaj municipa registaroj, kurbiĝante sub impostara premado ekvivalenta al 35,43% de la MEP (Malneta Enlanda Produkto).
 En Brazilo kiel Kolonio, la dentisto, ministo, komercisto kaj politika aktivisto “Dentoeltiristo” mortis pro tio, ke li ribeliĝis kontraŭ la impost-kolekta avideco de la Krono. Pli ol du jarcentojn (ekzaktajn 224 jarojn) poste, tia sama ŝtata premeco ĉiamdaŭras.


FONTO:
http://jconline.ne10.uol.com.br/canal/economia/pernambuco/noticia/2016/04/21/alta-carga-tributaria-se-perpetua-desde-o-brasil-colonia-de-tiradentes-232073.php

*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/*/

BRASIL TEM A MAIOR VENDA DE LIVROS DO MUNDO // BRAZILO HAVAS LA PLEJ GRANDAN VENDADON DE LIBROJ EN LA MONDO


18-04-2016


O Brasil surpreende o mercado internacional de livros. Em plena era dos e-books, o país teve o maior crescimento de vendas de livro do mundo. Sim os livros de papel!

A notícia foi divulgada na abertura da Feira do Livro de Londres, que terminou na semana passada.

As vendas que cresceram 14,4% em 2014, em relação a 2013, voltaram a subir mais 10,7% em 2015, segundo dados recolhidos pelas empresas de estudos de mercado Nielsen, OpenBook e GfK.

A diretora da Feira, Jacks Thomas, também mostrou-se otimista sobre o mercado britânico, “um dos poucos países europeus a registar crescimento” nas vendas de livros em 2015.

Os livros infantis são o principal motor deste bom desempenho, que viu os livros em todas as suas formas – papel, versão digital e áudio – vender mais cinco por cento em 2015 do que em 2014, somando receitas de 2,2 mil milhões de libras (2,8 mil milhões de euros).

A 45.ª edição da Feira do Livro de Londres, que recebeu em média mais de 25 mil visitantes de 124 países diferentes, teve entre os escritores convidados, Julian Fellowes, Judith Kerr e Jeffrey Archer.
Brazilo surprizis la internacian merkaton de libroj. Ĝuste en la tempo de la e-libroj, la lando havis la plej grandan kreskiĝon de vendado de libroj en la mondo. Jes, de libroj el papero!

La novaĵo estis diskonigita en la Foiro de Libroj en Londono, kiu finiĝis en la pasinta semajno.

La vendoj, kiuj plimultiĝis je 14,4% en 2014, rekreskiĝis je pli ol 10,7% en 2015, laŭ donitaĵoj kolektitaj de la entreprenoj de esploroj pri merkato Nielsen, OpenBook kaj GfK.

Ankaŭ la direktorino de la foiro, Jacks Thomas, montriĝis optimista pri la libromerkato de Britio, “unu el la malmultaj landoj, kiuj havis kreskiĝon” en la vendado de libroj en 2015.

La infanlibroj estas la ĉefa motoro de tiu propulsado, kiu inkludis ĉiajn libroformojn – paperan, ciferigitan kaj aŭdan – kiuj disvendiĝis kvin procentojn pli multe en 2015, ol en 2014, sumigante enspezon de 2,2 milionoj da pundoj (2,8 milionoj da eŭroj).

La 45-a okazo de la  Foiro de Libroj en Londono, kiu ricevis meznombre pli ol 25 mil vizitantojn el 124 landoj, havis, inter la invititaj verkistoj,  Julian Fellowes, Judith Kerr kaj Jeffrey Archer.

FONTO:



-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*

PROCESSO DE IMPEACHMENT CONTRA DILMA ROUSSEFF É ADMITIDO NA CÂMARA DOS DEPUTADOS // EKSIGA PROCESO KONTRAŬ DILMA ROUSSEFF ESTAS AKCEPTITA EN LA ĈAMBRO DE LA FEDERACIAJ DEPUTITOJ, EN BRAZILO

17-04-2016


Os 513 deputados federais do Brasil votaram hoje, em plenário, sobre o impeachment contra a presidente da república Dilma Rousseff, que está sendo acusada de crime de responsabilidade fiscal. 367 votos foram sim e 137 foram não. O processo então está admitido na Câmara e seguirá agora para o Senado.
A fase da admissibilidade do impeachment na Câmara é considerada “pré-processual”. Ou seja, é como se fosse, em caso de crime comum, a fase do inquérito policial, não tendo, portanto, poder decisório. O processo de impeachment propriamente dito, onde ela de fato será julgada, acontece no Senado. Mas isso só ocorrerá, porém, se metade dos 81 senadores (41 votos) acompanharem a posição dos deputados, ou seja, se mais da metade votar pelo impeachment da presidente e pela consequente abertura do proceso de julgamento na câmara alta brasileira. Esta decisão está prevista para ocorrer em meados de maio.
Se os senadores decidirem pela abertura do processo de julgamento, Dilma ficará afastada por até 180 dias, à espera da decisão final; enquanto isso, e só se for o caso, o vice-presidente, Michel Temer, assumirá o cargo de presidente, interinamente.
Finalmente, se o processo correr no Senado, no julgamento final, a presidente será definitivamente deposta, caso 54 senadores (dois terços do total) votarem pelo impeachment. Neste caso, Temer assumirá o posto até a passagem do mandato para o próximo presidente eleito da República, que será empossado em 1º de janeiro de 2019.

La 513 federaciaj deputitoj de Brazilo voĉdonis hodiaŭ, en plena kunsido, pri la elmandatigo de la prezidento de respubliko, Dilma Rousseff, kiu estas akuzata pri krimo de misspeza respondeco. 367 voĉdonoj estis jesaj, kaj 137 estis neaj. La proceso do estas akceptita en la Malalta Ĉambro kaj sekvos nun al la Alta Ĉambro (la Senato).
La fazo de la akceptiteco de la eksprezidentigo en la deputitejo estas konsiderata “antaŭprocesa”. Tio samvaloras al taksado de ordinara krimo per polica enketo, ne havanta, do, juĝpovon. La proceso de eksprezidentigo propre dirite, kie la prezidentino estos juĝita, paŝos en la Senato. Tamen, tio nur okazos, se duono el la 81 senatanoj (41 balotontoj) samdecidos kiel la ĉi-dimanĉaj maĵoraj decidoj de la deputitoj, tio estas, se pli ol la duono el la senatanoj voĉdonos por la elmandatigo de la prezidento kaj, sekve, por la malfermo de la juĝoproceso en la Alta Ĉambro. Tiu ĉi decido estas antaŭvidita por okazi en la mezo de majo.
Se la senatanoj decidos por la malfermo de la eksiga proceso, Dilma estos forigita el la mandato por 180 tagoj, dum ŝi atendos la finan juĝon. Dum tio, kaj nur tiuokaze, la vicprezidento, Michel Temer, okupos la postenon de prezidento, provizore.
Fine, se la proceso estos paŝinta en la Senato, post la fina juĝo, la portempe forigita prezidentino estos definitive eksigita, se 54 senatanoj (du trionoj de la tuto), voĉdonos por la eksigo. Ĉi-okaze, Temer okupos definitive la postenon, ĝis la transdono de la mandato al la venonta respublikestro, enpostenigota en la 1-a de januaro 2019, post elektado.


*****************


CHIP LÊ PENSAMENTOS DE TETRAPLÉGICO, QUE MEXE A MÃO DIREITA // ICO KOMPRENAS PENSOJN DE TETRAPLEGIULO, KIU TIEL MOVAS LA DEKSTRAN MANON
15-04-2016


Um grupo de cientistas da Universidade do Estado de Ohio, nos Estados Unidos, anunciou uma grande conquista para a medicina: o tetraplégico Ian Burkhart, de 24 anos, conseguiu mexer os dedos da mão graças ao uso de chip que leu seus pensamentos.
O chip leu o cérebro do rapaz e transmitiu as informações diretamente para os músculos da mão direta. Com um conjunto de eletrodos instalado na cabeça e conectado ao antebraço, ele movimentou uma caneca, tirou um cartão de crédito de uma carteira e até jogou Guitar Hero, o jogo de videogame.
Ian, que perdeu os movimentos em 2010 durante um mergulho no mar, se considera “sortudo” por participar da experiência. Ele rejeita, no entanto, o apelido de Robocop. “Não quero sentir que sou um ciborgue. Quero ver minha própria mão reagindo”, disse.
A equipe de cientistas concorda. “Entre as nossas prioridades está a intenção de ser o menos invasivo possível”, disse em coletiva. “Também queremos um sistema leve, que não atrapalhe demais a pessoa.”
Segundo o jornal Folha de S.Paulo, a taxa de acerto dos movimentos já está em torno de 70%. O próximo passo é conseguir tornar o sistema viável sem os fios. Com esses desafios vencidos, a tecnologia estará pronta para ser aplicada de forma mais ampla.

Grupo de sciencistoj de la Universitato de la Ŝtato Ohio, en Usono, anoncis grandan konkeron por la Medicino: la tetraplegiulo Ian Burkhart, 24-jara, sukcesis movi la fingrojn de la dekstra mano, danke al la uzo de ico (mallongigo de integra cirkvito), kiu legis liajn pensojn.
La ico legis la cerbon de la junulo kaj transmisiis la informojn rekte al la muskoloj de la dekstra mano. Kun aro da regelektrodoj instalitaj en la kapo kaj konektitaj al la antaŭbrako, li movis unu kruĉeton, eltiris kreditkarton el monujo kaj eĉ ludis per Guitar Hero, la videoludilo.
Ian, kiu perdis la korpomovojn en 2010, dum li subnaĝis en la maro, konsideras sin “bonŝanculo”, pro tio, ke li partoprenis tiun eksperimenton. Li rifuzas, tamen, la alnomon Robocop. “Mi ne volas senti, ke mi estas kiborgo. Mi volas vidi mian propran manon sin movanta”, li diris.
La skipo de la sciencistoj prie konsentas: “Unu el niaj klopodoj estas tio, ke la afero estu malplej eble invadema”, deklaris en kolektiva intervjuo. “Ni ankaŭ celas, ke la aranĝaĵo estu malpeza kaj ne tro malhelpu la uzanton.”
Laŭ la ĵurnalo Folha de São Paulo, la indico de progreso de la movoj jam atingas 70%. La venonta etapo estas tio, fari la sistemon uzebla sen fadenoj. Post tiuj sukcesoj la teknikaĵo estos preta por esti uzata per pli ampleksaj manieroj.
FONTO:
http://brasileiros.com.br/2016/04/chip-le-pensamentos-de-tetraplegico-que-mexe-mao-direita/


&&&&&&&&&&&&&&&&


ESCOLA MELHORA NOTAS DOS ALUNOS COM YOGA E MEDITAÇÃO // IU LERNEJO PLIBONIGAS LA NOTOJN DE LA LERNANTOJ, PERE DE JOGO KAJ MEDITADO


14-04-2016


Você sabia que a meditação pode melhorar até a formação das células do corpo? Ela traz inúmeros benefícios para a nossa saúde, como o aumento da produção de serotonina, neurotransmissor que regula o humor.

A escola pode ser um ambiente bem estressante para os estudantes. Pensando nisso, o Centro de Apoio O Visconde, em São Paulo, implantou exercícios de ioga e meditação para os alunos antes das aulas de matemática.

As 134 crianças matriculadas na escola fazem 20 minutos de exercícios físicos e de respiração antes e depois que entram na sala de aula. Sentadas ou deitadas confortavelmente, elas mentalizam palavras ou sons de olhos fechados.

Mas, não foi só o rendimento dos estudantes que melhorou. A convivência entre eles e com os próprios professores também!

A iniciativa merece todo nosso reconhecimento, pois aponta um caminho para a melhoria do nível educacional e social das escolas públicas do país.
Ĉu vi scias, ke la meditado povas plibonigi eĉ la formiĝon de la ĉeloj en la korpo? Ĝi donas sennombrajn bonaĵojn por nia sano, per la pligrandigo de la produktado de la serotonino, la neŭrotransmisiilo, kiu reguligas la humoron.

La lernejo povas esti medio tre stresiga por la lernantoj. Pensinte pri tio, la Centro de Apogo La Vicgrafo, en San-Paŭlo, enkondukis ekzercojn de Jogo kaj meditado al la lernantoj, antaŭ la lecionoj pri Matematiko.

La 134 infanoj enmatrikuligitaj en la lernejon faradas 20 minutojn da fizikaj ekzercoj kaj da spirado, antaŭ kaj post kiam ili eniras en la lernoĉambron. Sidante aŭ komforte kuŝante, ili eligas vortojn aŭ sonojn kun la okuloj fermitaj.

Ne nur la rendimento de la studentoj pliboniĝis, sed same iliaj interrilatoj inter si kaj kun la instruistoj mem!

Tiu iniciato meritas nian rekonon, ĉar ĝi montras vojon por la pliboniĝo de la eduka kaj socia niveloj de la publikaj lernejoj en Brazilo.
FONTO:

                    *-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*- *-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*- *-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-
   
PINTURA ACHADA EM SÓTÃO NA FRANÇA É CARAVAGGIO DE U$137 MI // PENTRAĴO TROVITA EN SUBTEGMENTO, EN FRANCUJO, ESTAS DE CARAVAGGIO KAJ VALORAS 137 MILIONOJN DA DOLAROJ


13-04-2016



Uma pintura encontrada no sótão de uma casa no sudoeste da França dois anos atrás foi atribuída ao mestre italiano Caravaggio (1571-1610) por dois especialistas particulares franceses, que comemoraram sua descoberta nesta terça-feira como um grande acontecimento da história da arte.
A pintura mostra Judite, grande heroína bíblica, viúva da cidade de Betúlia, decapitando em sua tenda Holofernes, o general de Nabucodonosor, que sitiava a cidade.
As autoridades francesas proibiram que a obra seja retirada do país, descrevendo-a como uma pintura de "grande valor artístico que pode ser identificada como uma pintura perdida de Caravaggio".
Unu pentraĵo trovita en la mansardo de iu domo en la sudoriento de Francio, du jarojn antaŭe, estas atribuita al la itala majstro Caravaggio (1571-1610), de du francaj privataj specialistoj, kiuj festis la eltrovon en la lasta mardo (la 12-a), kiel grandan okazaĵon en la historio de la Arto.
La pentrita sceno montras Judit-on, grandan biblian heroinon, vidvinon en la urbo Bethulio, senkapigantan, en sia tendo, Holoferno-n, la babilonan militestron kaj generalon de Nebukadnecaro, kaj kiu estis sieĝanta la urbon.
La francaj aŭtoritatoj malpermesis, ke la verko eliru el la lando kaj difinis ĝin kiel pentraĵon je “granda arta valoro, kiu povas esti rekonata kiel iu perdita pentraĵo de Caravaggio".

FONTOJ:

********


ESTA MULHER JÁ ACABOU COM 850 CASAMENTOS INFANTIS // TIU ĈI VIRINO JAM FINIS 850 INFANAJN GEEDZIĜOJN


11-04-2016



Você imagina o que é entregar uma criança para se casar aos 12 anos, em troca de dinheiro, para aliviar as despesas da casa?
Essa realidade horrorosa – que é tradição no Malawi e em outros países da África – está sendo duramente combatida por uma mulher, Theresa Kachindamoto, chefe regional no sul do Malawi.
Ela impede esses casamentos usando uma nova lei, de 2015.
No ano passado, Kachindamoto já havia anulado mais de 300 casamentos infantis. Agora esse número subiu para 850, em 3 anos.
Theresa Kachindamoto já é chamada de “a destruidora de casamentos” do país.
As cerimônias envolvem meninas de 12 anos e os seus respetivos maridos, também adolescentes. Eles são preparados nessa idade para práticas sexuais, para “agradar os parceiros”.
Ĉu vi jam imagis pri tio, ke oni edzinigas sian filinon, kiel ŝanĝon per mono, celante malpliigi la elspezojn de la domo?
Tiu horora fakto – kiu estas tradiciaĵo en Malavio kaj aliaj landoj en Afriko – estas forte kontraŭstarata de iu virino, nome  Theresa Kachindamoto, la estrino de la suda malavia regiono.
Ŝi baras tiajn geedziĝojn, aplikante novan leĝon de 2015.
En la pasinta jaro,  Kachindamoto jam estis nuliginta pli ol 300 infanajn geedziĝojn. Nun tiu nombro plialtiĝis al 850, post tri jaroj.
Theresa Kachindamoto jam estas nomata kiel la “detruantino de geedziĝoj” en la lando.
La ceremonioj kunigas dekdu-jarajn infaninojn kaj iliajn respektivajn edzojn, kiuj estas adoleskantoj. Ili estas preparataj en tiel frua aĝo por la seksumado, por “kontentigi la partnerojn”.
FONTO: