CURSO BASIQUINHO DE ESPERANTO - AULA 1 (IDENTIFICAÇÃO DAS CLASSES GRAMATICAIS)

Para achar palavras e expressões na página, tecle Ctrl+F.

 Plena Ilustrita Vortaro 

Vortaro Túlio Flores

EXERCÍCIOS DA SEMANA 3 DA AULA 1

 

Correlativos são junções de dois morfemas com significados lógicos e precisos, alguns admitindo terminações gramaticais. 

Para este sábado (30/05/26), antes, observe panoramicamente os correlativos do Esperanto e suas definições, logo abaixo:

 

Correlativos em I- — indefinição

• io (i-o) = indefinição de coisa (algo)
• ia (i-a) = indefinição de qualidade (algum tipo de, alguma espécie de)
• iu (i-u) = indefinição de indivíduo (alguém, algum –o, alguma -o)
• ie (i-e) = indefinição de lugar (em algum lugar)
• iel (i-el) = indefinição de maneira (de algum modo)
• ial (i-al) = indefinição de causa (por algum motivo)
• iam (i-am) = indefinição de tempo (algum dia, em algum momento)
• iom (i-om) = indefinição de quantidade (alguma quantidade, um pouco)
• ies (i-es) = indefinição de posse (de alguém)

Correlativos em KI- — pergunta / relação

• kio (ki-o) = pergunta/relação de coisa (o que, aquilo que)
• kia (ki-a) = pergunta/relação de qualidade (que tipo de, como)
• kiu (ki-u) = pergunta/relação de indivíduo (quem, qual)
• kie (ki-e) = pergunta/relação de lugar (onde)
• kiel (ki-el) = pergunta/relação de maneira (como, de que maneira)
• kial (ki-al) = pergunta/relação de causa (por que, por qual motivo)
• kiam (ki-am) = pergunta/relação de tempo (quando)
• kiom (ki-om) = pergunta/relação de quantidade (quanto)
• kies (ki-es) = pergunta/relação de posse (de quem, cujo)

Correlativos em TI- — demonstrativo

• tio (ti-o) = demonstrativo de coisa (isso, aquilo)
• tia (ti-a) = demonstrativo de qualidade (desse tipo, tal)
• tiu (ti-u) = demonstrativo de indivíduo (esse, essa, aquele, aquela)
• tie (ti-e) = demonstrativo de lugar (aí, ali, lá)
• tiel (ti-el) = demonstrativo de maneira (assim, desse modo)
• tial (ti-al) = demonstrativo de causa (por isso, por essa razão)
• tiam (ti-am) = demonstrativo de tempo (então, naquele momento)
• tiom (ti-om) = demonstrativo de quantidade (tanto, essa quantidade)
• ties (ti-es) = demonstrativo de posse (daquele, daquela, desse, dessa, disso)

Correlativos em ĈI- — coletivo

• ĉio (ĉi-o) = coletivo de coisa (tudo)
• ĉia (ĉi-a) = coletivo de qualidade (de todo tipo, de toda espécie)
• ĉiu (ĉi-u) = coletivo de indivíduo (cada um, todo, toda)
• ĉie (ĉi-e) = coletivo de lugar (em toda parte, por toda parte)
• ĉiel (ĉi-el) = coletivo de maneira (de todo modo, de todas as maneiras)
• ĉial (ĉi-al) = coletivo de causa (por todo motivo, por todas as razões)
• ĉiam (ĉi-am) = coletivo de tempo (sempre)
• ĉiom (ĉi-om) = coletivo de quantidade (toda a quantidade, tudo quanto)
• ĉies (ĉi-es) = coletivo de posse (de todos(as))

Correlativos em NENI- — inexistência

• nenio (neni-o) = inexistência de coisa (nada)
• nenia (neni-a) = inexistência de qualidade (de nenhum tipo)
• neniu (neni-u) = inexistência de indivíduo (ninguém, nenhum)
• nenie (neni-e) = inexistência de lugar (em nenhum lugar)
• neniel (neni-el) = inexistência de maneira (de nenhum modo)
• nenial (neni-al) = inexistência de causa (por nenhum motivo)
• neniam (neni-am) = inexistência de tempo (nunca, jamais)
• neniom (neni-om) = inexistência de quantidade (nenhuma quantidade, nada)
• nenies (neni-es) = inexistência de posse (de ninguém)

 

Em seguida, leia em voz alta todas as frases do Tago 1 abaixo. Depois, reescreva todas as frases do Tago 1, com caneta ou lápis, colocando ao lado de cada palavra com terminação gramatical as concernentes classes gramaticais (-o (substantivo), -a (adjetivo), -e (advérbio), -j (plural), -n (acusativo), -i (verbo no infinitivo), -as (verbo no presente), -is (verbo no pretérito), -os (verbo no futuro), -us (verbo no condicional) e -u (verbo no imperativo)), bem como, também, as definições de correlativos, tudo entre parênteses.

 

Repita o mesmo exercício para os demais Tagoj, em cada dia seguinte da semana.

 

---

📘 Tago 1

1. Kiu estas via nomo?
2. Mi havas belan libron.
3. Ili manĝas pomojn rapide.
4. Ĉiu studento lernas diligente.
5. Mi vidis tiun hundon hieraŭ.
6. Kiam vi venos al la lernejo?
7. La domo estas granda kaj bela.
8. Nenio estas pli grava ol sano.
9. Mi volas lerni Esperanton.
10. Skribu la leteron nun!

---

📘 Tago 2

11. Kiu kantas en la ĝardeno?
12. La infanoj ludas kun pilkoj.
13. Mi legus tiun artikolon hodiaŭ, se mi havus tempon.
14. Ĉiuj amikoj venis hieraŭ vespere.
15. Kie vi trovis tiun libron?
16. La tago estas varma kaj longa.
17. Mi vidus tian filmon, se ĝi okazus en mia urbo.
18. Neniu volas labori hodiaŭ.
19. Mi amas vojaĝi al aliaj landoj.
20. Estu trankvila!

---

📘 Tago 3

21. Kial vi ne respondis hieraŭ?
22. La knabinoj kantas bele.
23. Mi skribos leteron al mia amiko.
24. Ĉio finiĝis tre rapide.
25. Kiamaniere vi kuiras tiun supon?
26. La floroj estas koloraj kaj belaj.
27. Mi iris al la merkato hieraŭ.
28. Iu frapis ĉe la pordo.
29. Mi volus manĝi pomon.
30. Fermu la fenestron!

---

📘 Tago 4

31. Kies libro estas sur la tablo?
32. La birdoj flugas alte en la ĉielo.
33. Mi parolos kun vi morgaŭ.
34. Nenio okazis en la butikumcentro.
35. Kie oni povas aĉeti panon?
36. La tagoj estas mallongaj vintre.
37. Mi vidis belajn bildojn en la muzeo.
38. Ĉiu homo bezonas amon.
39. Mi volus vojaĝi al Parizo.
40. Donu al mi tiun krajonon!

---

📘 Tago 5

41. Kiom da libroj vi aĉetos?
42. La knabo estas lerta kaj inteligenta.
43. Mi vizitos mian avinon dimanĉe.
44. Ĉio ŝajnas tre facila.
45. Kiel vi lernis Esperanton tiel rapide?
46. La katoj dormas sur la seĝoj.
47. Mi vidus vin, se vi estus tie.
48. Nenio estas eterna.
49. Mi volas kuiri paston hodiaŭ.
50. Aŭskultu la instruiston!

---

📘 Tago 6

51. Kiam vi finis la laboron?
52. La tago estas bela kaj suna.
53. Mi manĝos pomon post la leciono.
54. Ĉiu studento ricevos donacon.
55. Kie vi loĝas nun?
56. La domoj estas altaj kaj modernaj.
57. Mi vidis tiun filmon hieraŭ vespere.
58. Iu vokis min telefone.
59. Mi volus lerni pli da vortoj.
60. Skribu vian nomon sur la papero!

---

📘 Tago 7

61. Kial vi ne venis hieraŭ?
62. La knabino estas feliĉa.
63. Mi parolus kun mia instruisto, se li estus tie.
64. Ĉio estas en ordo.
65. Kiel vi trovis tiun restoracion?
66. La infanoj ludas en la ĝardeno.
67. Mi vidus la maron, se mi estus tie.
68. Nenio estas pli bela ol la naturo.
69. Mi ŝatus vojaĝi al la urbo Grazo, en Aŭstrujo.
70. Fermu la pordon tuj!
    
    
    
    

    No próximo sábado forneceremos novos textos para identificação das classes de palavras. 

    
    

    *****

EXERCÍCIOS DA SEMANA 2 DA AULA 1

Para este sábado (23/05/26), leia em voz alta todas as frases do parágrafo 1 abaixo. Em seguida, reescreva todas as frases do parágrafo, com caneta ou lápis, colocando ao lado de cada palavra com terminação gramatical as concernentes classes gramaticais (-o (substantivo), -a (adjetivo), -e (advérbio), -j (plural), -n (acusativo), -i (verbo no infinitivo), -as (verbo no presente), -is (verbo no pretérito), -os (verbo no futuro), -us (verbo no condicional ou futuro do pretérito) e -u (verbo no imperativo)), entre parênteses, como exemplificado na primeira frase.

 

Repita o mesmo exercício para os demais parágrafos, em cada dia seguinte da semana.

 

Obs.: Todas as frases dos exercícios são do livro-modelo básico FUNDAMENTO DE ESPERANTO, de Luís Lázaro Zamenhof.

 

Para efeito didático, antes, eis a lista total das palavras de todos os parágrafos que originalmente não têm terminação gramatical:

al (preposição – a, para)

apud (preposição – junto a, perto de)

ĉar (conjunção – porque, já que)

ĉi (partícula – indica proximidade: “ĉi tio” = isto)

ĉiam (advérbio primitivo – sempre)

ĉirkaŭ (preposição – ao redor de)

da (preposição – de (medida, quantidade))

de (preposição – de)

dek (numeral – dez)

des (conjunção correlativa – tanto mais)

do (conjunção – portanto)

du (numeral – dois)

dudek (numeral – vinte)

eĉ (partícula – até, mesmo)

el (preposição – de, dentre)

for (advérbio – para longe)

ĝis (preposição/conjunção – até)

ha (interjeição – ah!)

hodiaŭ (advérbio – hoje)

ili (pronome pessoal – eles, elas)

inter (preposição – entre)

jam (partícula – já)

jen (partícula – eis)

jes (partícula – sim)

kaj (conjunção – e)

kiel (advérbio/conjunção – como)

kies (pronome interrogativo/relativo – de quem)

kiu (pronome interrogativo ou relativo ao sujeito – quem, que, qual)

kiun (pronome interrogativo ou relativo ao objeto direto – quem, que)

krom (preposição – além de, exceto)

kun (preposição – com)

la (artigo – o, a, os, as)

mem (partícula – mesmo, próprio)

mi (pronome pessoal – eu)

naŭ (numeral – nove)

ne (partícula – não)

nun (advérbio – agora)

ol (conjunção – do que)

per (preposição – por meio de, com)

plej (advérbio – o mais)

pli (advérbio – mais)

post (preposição – depois de)

pri (preposição – sobre, a respeito de)

pro (preposição – por causa de)

sed (conjunção – mas)

sen (preposição – sem)

ses (numeral – seis)

si (pronome reflexivo – se, si)

sub (preposição – sob, debaixo de)

super (preposição – sobre, acima de)

sur (preposição – sobre, em cima de)

tamen (conjunção – contudo, todavia)

tiel (advérbio – assim, tão)

tial (advérbio – por isso)

tiom (advérbio – tanto)

trans (preposição – através de, além de)

tre (advérbio – muito)

tri (numeral – três)

unu (numeral – um)

vi (pronome pessoal – tu, vós, você, vocês)

OS EXERCÍCIOS DIÁRIOS DA SEMANA 2 DA AULA 1

  

1.

Patro (substantivo) kaj frato (substantivo). Leono estas besto. Rozo estas floro, kaj kolombo estas birdo. La rozo apartenas al Teodoro. La suno brilas. La patro estas sana. La patro estas tajloro.

 

2.

 Infano ne estas matura homo. La infano jam ne ploras. La ĉielo estas blua. Kie estas la libro kaj la krajono? La libro estas sur la tablo, kaj la krajono kuŝas sur la fenestro. Sur la fenestro kuŝas krajono kaj plumo. Jen estas pomo. Jen estas la pomo, kiun mi trovis. Sur la tero kuŝas ŝtono.

 

 3.

 Leono estas forta. La dentoj de leono estas akraj. Al leono ne donu la manon. Mi vidas leonon. Resti kun leono estas danĝere. Kiu kuraĝas rajdi sur leono? Mi parolas pri leono.

 

 4.

 La patro estas bona. Jen kuŝas la ĉapelo de la patro. Diru al la patro, ke mi estas diligenta. Mi amas la patron. Venu kune kun la patro. La filo staras apud la patro. La mano de Johano estas pura. Mi konas Johanon. Ludoviko, donu al mi panon. Mi manĝas per la buŝo kaj flaras per la nazo. Antaŭ la domo staras arbo. La patro estas en la ĉambro.

 

 5.

 La birdoj flugas. La kanto de la birdoj estas agrabla. Donu al la birdoj akvon, ĉar ili volas trinki. La knabo forpelis la birdojn. Ni vidas per la okuloj kaj aŭdas per la oreloj. Bonaj infanoj lernas diligente. Aleksandro ne volas lerni, kaj tial mi batas Aleksandron. De la patro mi ricevis libron, kaj de la frato mi ricevis plumon. Mi venas de la avo; kaj mi iras nun al la onklo. Mi legas libron. La patro ne legas libron, sed li skribas leteron.

 

 6.

 Papero estas blanka. Blanka papero kuŝas sur la tablo. La blanka papero jam ne kuŝas sur la tablo. Jen estas la kajero de la juna fraŭlino. La patro donis al mi dolĉan pomon. Rakontu al mia juna amiko belan historion. Mi ne amas obstinajn homojn. Mi deziras al vi bonan tagon, sinjoro! Bonan matenon! Ĝojan feston! (mi deziras al vi). Kia ĝoja festo! (estas hodiaŭ). Sur la ĉielo staras la bela suno. En la tago ni vidas la helan sunon, kaj en la nokto ni vidas la palan lunon kaj la belajn stelojn. La papero estas tre blanka, sed la neĝo estas pli blanka. Lakto estas pli nutra, ol vino. Mi havas pli freŝan panon, ol vi. Ne, vi eraras, sinjoro: via pano estas malpli freŝa, ol mia. El ĉiuj miaj infanoj Ernesto estas la plej juna. Mi estas tiel forta, kiel vi. El ĉiuj siaj fratoj Antono estas la malplej saĝa.

 

 7.

 Du homoj povas pli multe fari ol unu. Mi havas nur unu buŝon, sed mi havas du orelojn. Li promenas kun tri hundoj. Li faris ĉion per la dek fingroj de siaj manoj. El ŝiaj multaj infanoj unuj estas bonaj kaj aliaj estas malbonaj. Kvin kaj sep faras dek du. Dek kaj dek faras dudek. Kvar kaj dek ok faras dudek du. Tridek kaj kvardek kvin faras sepdek kvin. Mil okcent naŭdek tri. Li havas dek unu infanojn. Sesdek minutoj faras unu horon, kaj unu minuto konsistas el sesdek sekundoj. Januaro estas la unua monato de la jaro, Aprilo estas la kvara, Novembro estas la dek-unua, Decembro estas la dek-dua. La dudeka (tago) de Februaro estas la kvindek-unua tago de la jaro. La sepan tagon de la semajno Dio elektis, ke ĝi estu pli sankta, ol la ses unuaj tagoj. Kion Dio kreis en la sesa tago? Kiun daton ni havas hodiaŭ? Hodiaŭ estas la dudek sepa (tago) de Marto. Georgo Vaŝington estis naskita la dudek duan de Februaro de la jaro mil sepcent tridek dua.

       

Nos dois próximos sábados forneceremos novos textos para identificação das classes de palavras. 

*****************

Para conhecer e treinar o alfabeto e a tonicidade sempre paroxítona das palavras:

https://www.youtube.com/watch?v=ORFfZDbJw6s

****

IDENTIFICAÇÃO DAS CLASSES GRAMATICAIS

Uma das principais qualidades do Esperanto reside na maioria de suas classes gramaticais, cujas terminações são sempre as mesmas. Eis a lista delas:

 

-o = substantivo

-a = adjetivo

-e = advérbio

-j = plural

-n = acusativo

-i = verbo no infinitivo

-as = verbo no presente

-is = verbo no pretérito

-os = verbo no futuro

-us = verbo no condicional ou futuro do pretérito

-u = verbo no imperativo

 

A seguir, um pequeno texto em que cada palavra com terminação mostra ao lado, entre parênteses, a sua classe gramatical:

 

Esperanto (substantivo) estas (verbo no presente) facila (adjetivo) lingvo (substantivo). La strukturo (substantivo) restas (verbo no presente) klara (adjetivo). Sen (preposição) peno (substantivo) vi povas (verbo no presente) komenci (verbo no infinitivo). Vi progresos (verbo no futuro) rapide (advérbio). Se vi volas (verbo no condicional) paroli (verbo no infinitivo) libere (advérbio),  simple (advérbio)  praktiku (verbo no imperativo). La historio (substantivo) montras (verbo no presente), ke ĝi funkcias (verbo no presente) sukcese (advérbio). Ni esperas (verbo no presente), ke ĝi sukcesos (verbo no futuro) pli kaj pli. La vero (substantivo) estas (verbo no presente), ke ĝi estas (verbo no presente) justa (adjetivo) komunika (adjetivo) instrumento (substantivo).

 

Agora, uma lista de frases, com algumas palavras tendo mais de uma terminação gramatical:

 

La instruistoj (substantivo; plural) donas (verbo no presente) instruojn (substantivo; plural; acusativo).

La homoj (substantivo; plural) legas (verbo no presente) kaj pensas (verbo no presente).

La mesaĝoj (substantivo; plural) estas (verbo no presente) utilaj (adjetivo; plural).

La vortoj (substantivo; plural) estas (verbo no presente) klaraj (adjetivo; plural).

La demandoj (substantivo; plural) kaj respondoj (substantivo; plural) estas (verbo no presente) interesaj (adjetivo; plural).

La legantoj (substantivo; plural) trovas (verbo no presente) verojn (substantivo; plural; acusativo).

La filozofio (substantivo) estas (verbo no presente) profunda (adjetivo).

La instruoj (substantivo; plural) helpas (verbo no presente) la homojn (substantivo; plural; acusativo) vivi (infinitivo) pli bone (advérbio).

La instruistoj (substantivo; plural) parolis (verbo no pretérito) sincere (advérbio).

La homoj (substantivo; plural) studis (verbo no pretérito) serioze (advérbio).

La ideoj (substantivo; plural) restas (verbo no presente) fortaj (adjetivo; plural).

La libro (substantivo) instruos (verbo no futuro) estonte (advérbio).

La homoj (substantivo; plural) komprenos (verbo no futuro) pli bone (advérbio).

Se oni sekvus (verbo no condicional) la konsilojn (substantivo; plural; acusativo), oni vivus (verbo no condicional) pli pace (advérbio).

Legu (verbo no imperativo) la libron (substantivo; acusativo)!

Pensu (verbo no imperativo) pri la saĝo (substantivo)!

Estu (verbo no imperativo) kuraĝaj (adjetivo; plural)!

Helpu (verbo no imperativo) la infanojn (substantivo; plural; acusativo).

 

 

PARA LEITURA DE CARREIRINHA:

 

Esperanto estas facila lingvo. La strukturo restas klara. Sen peno vi povas komenci. Vi progresos rapide. Se vi volas paroli libere, simple praktiku. La historio montras, ke ĝi funkcias sukcese. Ni esperas, ke ĝi sukcesos pli kaj pli. La vero estas, ke ĝi estas justa komunika instrumento.

 

La instruistoj donas instruojn.

La homoj legas kaj pensas.

La mesaĝoj estas utilaj.

La vortoj estas klaraj.

La demandoj kaj respondoj estas interesaj.

La legantoj trovas verojn.

La filozofio estas profunda.

La instruoj helpas la homojn vivi pli bone.

La instruistoj parolis sincere.

La homoj studis serioze.

La ideoj restas fortaj.

La libro instruos estonte.

La homoj komprenos pli bone.

Se oni sekvus la konsilojn, oni vivus pli pace.

Legu la libron!

Pensu pri la saĝo!

Estu kuraĝaj!

Praktiku la virtojn.

Até o próximo sábado, copie, com caneta ou lápis, todas as frases, lendo-as em voz alta diariamente.

Previsão da próxima aula: 13/06/26

À título de exercício, nos três próximos sábados forneceremos novos textos para classificação das classes de palavras entre parênteses.