Para achar palavras e expressões na página, tecle Ctrl+F.
VERBO TRANSITIVO, OBJETO DIRETO E ALGUMAS CLASSES GRAMATICAIS
Esta semana vamos responder às mesmas estruturas interrogativas acusativais, aduzindo, contudo, as classes gramaticais abaixo listadas:1) AS TERMINAÇÕES GRAMATICAIS:-O, -A, -ON, -U, -AJ, -OJ, -AN, -OJN, -UN, -AJN, -UJ, -UJN2) OS PRONOMES PESSOAIS E O VERBO ESTI:ESTI, MI, VI, LI, NI, ŜI, ILI, MIN, ONI, VIN, ĜI, ĜIN, LIN, SIN, ŜIN, ILIN, NIN, SI, ONIN3) PREPOSIÇÕES· de (de)· al (a; para)· en (em; dentro de)· por (para; com a finalidade de)· pri (sobre; a respeito de)· kun (com)· da (de; quantidade de)· el (de dentro de; dentre)· sur (sobre; em cima de)· per (por meio de; através de)
4) CONJUNÇÕES· ke (que)· kaj (e)· sed (mas)· se (se)· ol (do que)· aŭ (ou)· ĉar (porque)· do (portanto; então)
5) PREFIXOS· MAL- (oposição; contrário)· EK- (início repentino de uma ação)· GE- (ambos os sexos; masculino e feminino juntos)· RE- (repetição; novamente)
6) SUFIXOS· -IG- (fazer tornar; causar)· -IĜ- (tornar-se; passar a ser)· -AD- (ação prolongada, contínua ou repetida)· -IST- (profissional; praticante; especialista)· -ON- (fração; divisão em partes iguais)· -EC- (qualidade; estado; característica abstrata)· -AĴ- (coisa concreta resultante ou caracterizada pela raiz)
7) CORRELATIVOS· tio (isso; aquilo)· tiu (esse; aquele)· kiel (como)· kiu (quem; qual)· kiam (quando)· tie (ali; lá)· kio (o que)· kial (por que)· tiel (assim; desse modo)· neniam (nunca)EXERCÍCIOS DA SEMANA 2 DA AULA 3Responda às primeiras dez questões abaixo (do tago 1) em cotejo com as respectivas figuras do mosaico em epígrafe. Nos demais dias da semana responda às outras dezenas, nos conformes, explorando, sempre que possível, os elementos gramaticais exemplificados.
[Algumas perguntas pedem respostas não encaixadas nas respectivas imagens. Vale usar a imaginação e responder fora da caixa, desde que usando mesmas classes gramaticais da pergunta ou até outras classes gramaticais exemplificadas.]
1. Kion Olivero uzas en la kafejo?TAGO 1
2. Kion Naoa riparas per ŝraŭbturnilo?
3. Kion Vikramo konstruas per brikoj?
4. Kian muron Anna detruas?
5. Kiun Ĵurandio protektas en la arbaro?
6. Kion Takumo gardadas en la urbo?
7. Kian arbon Jukio zorgas kaj konservas?
8. Kion Akiro posedas kune kun Lakŝima?
9. Kion Abiola havas en siaj manoj?
10. Kiun Potira tenas apud si?11. Kion Olivero uzas por sia ofico?TAGO 2
12. Kian ilon Naoa uzas por riparado?
13. Kian muron Vikramo konstruas?
14. Kion Anna detruas per martelo?
15. Kiun Ĵurandio gardas kun Potira?
16. Kian trezoron Akiro posedas?
17. Kiajn objektojn Lakŝima havas?
18. Kion Takumo gardas per radio?
19. Kian bonsajon Jukio konservas?
20. Kiun Paŭlina helpas per sia ŝanĝo?21. Kion Karaĵao ŝanĝas kun Paŭlina?TAGO 3
22. Kiun Olivero vidas, kiam li uzas la tabulkomputilon?
23. Kian konstruaĵon Vikramo konstruas por la vilaĝo?
24. Kion Anna detruas, ĉar ĝi estas malnova?
25. Kiujn Takumo protektas en la urbotrafiko?
26. Kiujn objektojn Jukio konservas en la ĝardeno?
27. Kian skatolon Akiro tenas?
28. Kiun Lakŝima rigardas kun Abiola?
29. Kion Potira tenas en la arbaro?
30. Kiujn homojn Ĵurandio protektas?31. Kion Olivero reuzas post la laboro?TAGO 4
32. Kian aparaton Naoa reriparas?
33. Kian muron Anna detruas?
34. Kiun Vikramo servas dum la konstruado?
35. Kion Takumo gardas nokte?
36. Kian planton Jukio konservas zorge?
37. Kiun Akiro invitos al sia domo?
38. Kiujn objektojn Abiola posedas?
39. Kion Lakŝima havas por la familio?
40. Kiun Karaĵao renkontas en tiu foirbutiko?41. Kion Olivero ekuzas matene?TAGO 5
42. Kiun Naoa riparigos per sia laboro?
43. Kian domon Vikramo rekonstruas?
44. Kiujn ŝtonojn Anna detruas?
45. Kion Potira protektas por ĉiuj?
46. Kiun Takumo gardas ĉe tiu strat-ĝirejo?
47. Kiajn ilojn Jukio uzas?
48. Kiun Akiro prezentas al Lakŝima?
49. Kion Abiola konservas en sia kesto?
50. Kiujn personojn Paŭlina salutas antaŭ sia butiko?51. Kion Olivero havas, sed ne uzas?TAGO 6
52. Kian aparaton Naoa riparas plej rapide?
53. Kiun Vikramo venigos al la konstruejo por helpi?
54. Kion Anna detruas per granda martelo?
55. Kiun Ĵurandio protektas kontraŭ danĝero?
56. Kian lokon Takumo gardas?
57. Kiujn bonsajojn Jukio ŝatas konservi?
58. Kion Akiro posedas kun sia familio?
59. Kiun Lakŝima vidas apud Abiola?
60. Kian paketon Abiola tenas?61. Kion Karaĵao akiras por sia edzino?TAGO 7
62. Kiun Olivero helpas per sia ilo?
63. Kian muron Vikramo konstruas pli rapide, ol Anna detruas?
64. Kiujn homojn Takumo gardas kaj Ĵurandio protektas?
65. Kion Jukio konservas tiel zorge?
66. Kiun Akiro invitas, se Lakŝima konsentas?
67. Kiajn objektojn Abiola posedas, kiujn oni admiras?
68. Kiun Potira vidas, kiam ŝi gardas la vojon?
69. Kion Naoa riparas, ĉar ĝi ekmalboniĝis?
70. Kiujn personojn Olivero, Anna kaj Vikramo renkontos en la fino de la tago?
========================
VERBO TRANSITIVO E OBJETO DIRETO
Introdução
O Esperanto é uma língua planejada para ser simples e lógica. Um dos pontos importantes para quem começa a aprender é entender como funcionam os verbos transitivos e o objeto direto. Vamos explicar isso em linguagem bem acessível, sem termos complicados.
O que é um verbo transitivo?
Verbo transitivo é aquele que precisa de um complemento para fazer sentido; é aquele, portanto, que “transita” entre o sujeito e o objeto da ação verbal praticada pelo sujeito.
Exemplo em português: "Eu comi." → parece incompleto. Normalmente dizemos "Eu comi o pão."
Em Esperanto: "Mi manĝis." → também soa incompleto. Melhor: "Mi manĝis la panon." (Eu comi o pão).
O que é objeto direto?
O objeto direto é o complemento que recebe a ação do verbo.
Em Esperanto, o objeto direto é marcado pela terminação -n.
Exemplo:
"Mi vidas la hundon." → Eu vejo o cachorro.
"Ŝi amas lin." → Ela o ama.
Como identificar?
1. Pergunta ao verbo: Quem? O quê?
"Mi legas libron." → O quê eu leio? → Um livro.
2. Se a resposta for algo que sofre diretamente a ação, é objeto direto.
3. Em Esperanto, sempre terá o -n no final.
Exemplos práticos
"La knabo trinkas akvon." → O menino bebe água.
"Ni lernas Esperanton." → Nós aprendemos Esperanto.
"Vi skribas leteron." → Você escreve uma carta.
Dicas para não errar
Sempre que o verbo precisar de complemento, lembre-se do -n.
Se não houver objeto direto, não se usa -n.
"La hundo dormas." → O cachorro dorme. (Não tem e nem pede objeto direto, sendo o verbo dormas, portanto, intransitivo por natureza).
Resumindo
Verbo transitivo = precisa de complemento.
Objeto direto = complemento que recebe a ação, em Esperanto, marcado com -n.
KI-DEMANDOJ LIGADAS AO ACUSATIVO
As ki-demandoj (correlativos interrogativos que começam com ki-) são muito úteis para entender quando usar o caso acusativo em Esperanto, especialmente quando falamos de objeto direto.
Quando a pergunta pede uma resposta que será objeto direto, usamos a forma acusativa já na pergunta, o que facilita muito o entendimento do interlocutor. Veja os principais casos:
· KION → "O quê?" * Pergunta pelo objeto direto substantival no singular (-on) ou no plural (-ojn).
Exemplo: Kion vi kuiras? → "O que você cozinha?"
Resposta: Mi kuiras supon. ("Eu cozinho sopa.")
Exemplo: Kion vi fotis? → "O que você fotografou?"
Resposta: Mi fotis montojn. ("Eu fotografei montanhas.")
· KIUN → "Quem?" (singular, como objeto direto) * Pergunta pelo objeto direto identificativo no singular.
Exemplo: Kiun vi helpas? → "Quem você ajuda?"
Resposta: Mi helpas la instruiston. ("Eu ajudo o professor.")
· KIUJN → "Quem?" (plural, como objeto direto) * Pergunta pelo objeto direto identificativo no plural.
Exemplo: Kiujn vi renkontis? → "Quem você encontrou?"
Resposta: Mi renkontis miajn najbarojn. ("Eu encontrei meus vizinhos.")
· KIAN → "Que tipo de...?" (singular, como objeto direto) * Pergunta pelo objeto direto adjetival no singular (-an).
Exemplo: Kian libron vi aĉetos? → "Que tipo de livro você comprará?"
Resposta: Mi aĉetos interesan romanon. ("Eu comprarei um romance interessante.")
· KIAJN → "Que tipo de...?" (plural, como objeto direto) * Pergunta pelo objeto direto adjetival no plural (-ajn).
Exemplo: Kiajn fruktojn vi manĝis? → "Que tipo de frutas você comeu?"
Resposta: Mi manĝis dolĉajn pomojn kaj oranĝojn. ("Eu comi maçãs doces e laranjas.")
EXERCÍCIOS DA SEMANA 1 DA AULA 3
Para este sábado, 11/07/26, responda às primeiras dez questões abaixo (do tago 1) relacionadas ao tema, em cotejo com as respectivas figuras do mosaico acima. Nos demais dias da semana responda às outras dezenas, nos conformes.
TAGO 1
1. Kion Ngozia portas dum la flugo?
2. Kian flugkostumon Ngozia portas super la valo?
3. Kion Devika malfermas per la mano?
4. Kian pordon Devika malfermas?
5. Kion Ŭang Ŝejo manipulas ĉe la pordo?
6. Kian seruron Ŭang Ŝejo manipulas per la mano?
7. Kion Mikaelo portas dum la promenado?
8. Kian jakon Mikaelo portas sur la strato?
9. Kion Moema teksas per la manoj?
10. Kian teksaĵon Moema teksas ĉe la tablo?
TAGO 2
11. Kion Jang Jango purigas per la tuko?
12. Kian vazon Jang Jango purigas?
13. Kion Ĝabario purigas per la ŝvabrilo?
14. Kiajn kahelojn Ĝabario purigas en la korto?
15. Kion Satoŝo portas sur la ŝultro?
16. Kian sakon Satoŝo portas?
17. Kion kun akvo Puĝa tuj portos?
18. Kian akvon Puĝa prenis el la puto per la poto?
19. Kion Puĝa tenas super la poto?
20. Kian ilon Puĝa uzis por mallevi la poton?
TAGO 3
21. Kion Devika kaj Ŭang Ŝejo tuŝas ĉe la enirejoj?
22. Kiajn pordojn Devika kaj Ŭang Ŝejo tuŝas respektive?
23. Kion Moema kaj Jang Jango tenas en siaj metioj?
24. Kiajn objektojn Moema kaj Jang Jango vendos en la foiro, respektive?
25. Kion Ĝabario kaj Puĝa manipulas, kiam ili laboras?
26. Kiajn ilojn Ĝabario kaj Puĝa manipulas?
27. Kion Mikaelo kaj Ngozia portas sur la korpo?
28. Kiajn vestojn Mikaelo kaj Ngozia portas?
29. Kion Satoŝo kaj Ĝabario movas dum la laboro?
30. Kiajn laborobjektojn Satoŝo kaj Ĝabario movas?
TAGO 4
31. Kiun personon la mozaiko montras super montaro dum flugo per flugkostumo?
32. Kiujn personojn la mozaiko montras ĉe pordoj?
33. Kiun personon la mozaiko montras kun sako sur la ŝultro?
34. Kiun personon la mozaiko montras en promeno sur strato?
35. Kiun personon la mozaiko montras apud korbo?
36. Kiun personon la mozaiko montras en purigo de valora vazo per tuko?
37. Kiun personon la mozaiko montras en lavado de planko per ŝvabrilo?
38. Kian pejzaĝon Ngozia miras de la alto?
39. Kiujn objektojn la homo de la kadro 5 portos por vendi en la foirejo?
40. Kion la virino de la kadro 2 uzis por malŝlosi la pordon?
TAGO 5
41. Kion Devika malfermas en la dua kadro?
42. Kiun ni vidas en la kvara kadro promeni sur strato?
43. Kian flugkostumon Ngozia portas, kiam ŝi flugas?
44. Kian ruĝan pordon Ŭang Ŝejo fermas en la tria kadro?
45. Kion Ĝabario lavas en la sepa kadro?
46. Kiujn ni vidas ĉe pordoj en la dua kaj tria kadroj?
47. Kian koloran teksaĵon Moema manipulas en la kvina kadro, por kovri la korbon?
48. Kion Satoŝo portas sur sia ŝultro?
49. Kiun ni vidas apud valora vazo en la sesa kadro?
50. Kiajn lignajn pordojn Devika kaj Ŭang Ŝejo tuŝas en siaj kadroj, respektive?
TAGO 6
51. Kiun ni vidas en la naŭa kadro labori kun poto apud puto?
52. Kion Jang Jango kovras per tuko en la sesa kadro?
53. Kian grandan sakon Satoŝo portas en la oka kadro?
54. Kiujn ni vidas en la unua kaj oka kadroj porti specialan ekipaĵon aŭ ŝarĝon?
55. Kion Moema teksis aŭ kudris, por kovri la korbon?
56. Kiajn laborilojn Ĝabario uzas por lavi la plankon?
57. Kiun ni vidas en la unua kadro flugi super la montoj?
58. Kion Ŭang Ŝejo tenas ĉe la pordo?
59. Kian blanke-bluan vazon Jang Jango prizorgas?
60. Kiujn ni vidas labori per la manoj en la kvina kaj naŭa kadroj?
TAGO 7
61. Kion Ngozia portas dum la flugo?
62. Kiun ni vidas en la kvina kadro stari kaj labori per teksaĵo?
63. Kian malsekan plankon Ĝabario lavas?
64. Kian pantalonon Mikaelo portas, kiam li promenas?
65. Kion Puĝa miksas aŭ preparas en la poto kun akvo el la puto?
66. Kiujn ni vidas en la sesa kaj sepa kadroj fari praktikajn laborojn?
67. Kion Mikaelo portas dum la promeno en la kvara kadro?
68. Kian ornamitan pordon Devika malfermas?
69. Kiun ni vidas en la dua kadro ĉe la enirejo?
70. Kiajn objektojn Moema kaj Jang Jango manipulas en siaj kadroj?
Previsão da próxima aula: 08/08/26
