Para achar palavras e expressões na página, tecle Ctrl+F.
VERBO TRANSITIVO E OBJETO DIRETO
Introdução
O Esperanto é uma
língua planejada para ser simples e lógica. Um dos pontos importantes para quem
começa a aprender é entender como funcionam os verbos transitivos e o objeto
direto. Vamos explicar isso em linguagem bem acessível, sem termos complicados.
O que é um verbo transitivo?
Verbo transitivo é aquele que precisa
de um complemento para fazer sentido; é aquele, portanto, que “transita” entre
o sujeito e o objeto da ação verbal praticada pelo sujeito.
Exemplo em português: "Eu
comi." → parece incompleto. Normalmente
dizemos "Eu comi o pão."
Em Esperanto: "Mi manĝis."
→ também soa incompleto. Melhor: "Mi manĝis la panon."
(Eu comi o pão).
O que é objeto direto?
O objeto direto é o complemento que
recebe a ação do verbo.
Em Esperanto, o objeto
direto é marcado pela terminação -n.
Exemplo:
"Mi vidas la hundon."
→ Eu vejo o cachorro.
"Ŝi amas lin."
→ Ela o ama.
Como identificar?
1. Pergunta ao
verbo: Quem? O quê?
"Mi legas libron."
→ O quê eu leio? → Um livro.
2. Se a resposta
for algo que sofre diretamente a ação, é objeto direto.
3. Em Esperanto, sempre terá o -n no
final.
Exemplos práticos
"La knabo trinkas akvon."
→ O menino bebe água.
"Ni lernas Esperanton." → Nós aprendemos Esperanto.
"Vi skribas leteron."
→ Você escreve uma carta.
Dicas para não errar
Sempre que o verbo precisar de
complemento, lembre-se do -n.
Se não houver objeto direto, não se
usa -n.
"La hundo dormas."
→ O cachorro dorme. (Não tem e nem pede objeto direto, sendo
o verbo dormas,
portanto, intransitivo por natureza).
Resumindo
Verbo transitivo = precisa de
complemento.
Objeto direto = complemento que
recebe a ação, em Esperanto, marcado com -n.
KI-DEMANDOJ LIGADAS
AO ACUSATIVO
As ki-demandoj (correlativos interrogativos que começam
com ki-) são muito úteis para entender quando usar o caso
acusativo em Esperanto, especialmente quando falamos
de objeto direto.
Quando a pergunta pede uma resposta
que será objeto direto, usamos a forma acusativa já na pergunta, o que facilita
muito o entendimento do interlocutor. Veja os principais casos:
· KION → "O quê?" * Pergunta pelo objeto direto substantival
no singular (-on) ou no plural (-ojn).
Exemplo: Kion vi kuiras?
→ "O que você cozinha?"
Resposta: Mi kuiras supon.
("Eu cozinho sopa.")
Exemplo: Kion vi fotis?
→ "O que você fotografou?"
Resposta: Mi fotis montojn.
("Eu fotografei montanhas.")
· KIUN → "Quem?" (singular, como objeto direto) *
Pergunta pelo objeto direto identificativo no singular.
Exemplo: Kiun vi helpas?
→ "Quem você ajuda?"
Resposta: Mi helpas la instruiston. ("Eu ajudo o professor.")
· KIUJN → "Quem?" (plural, como objeto direto) *
Pergunta pelo objeto direto identificativo no plural.
Exemplo: Kiujn vi renkontis?
→ "Quem você encontrou?"
Resposta: Mi renkontis miajn najbarojn.
("Eu encontrei meus vizinhos.")
· KIAN → "Que tipo de...?" (singular, como objeto
direto) * Pergunta pelo objeto direto adjetival no singular (-an).
Exemplo: Kian libron vi aĉetos?
→ "Que tipo de livro você
comprará?"
Resposta: Mi aĉetos interesan romanon.
("Eu comprarei um romance interessante.")
· KIAJN → "Que tipo de...?" (plural, como objeto
direto) * Pergunta pelo objeto direto adjetival no plural (-ajn).
Exemplo: Kiajn fruktojn vi manĝis?
→ "Que tipo de frutas você comeu?"
Resposta: Mi manĝis dolĉajn pomojn kaj oranĝojn.
("Eu comi maçãs doces e laranjas.")
EXERCÍCIOS
DA SEMANA 1 DA AULA 3
Para este sábado, 11/07/26, responda
às primeiras dez questões abaixo (do tago 1) relacionadas ao tema, em cotejo
com as respectivas figuras do mosaico acima. Nos demais dias da semana responda
às outras dezenas, nos conformes.
TAGO 1
1. Kion Ngozia portas dum la
flugo?
2. Kian flugkostumon Ngozia portas
super la valo?
3. Kion Devika malfermas per la
mano?
4. Kian pordon Devika
malfermas?
5. Kion Ŭang Ŝejo manipulas ĉe la
pordo?
6. Kian seruron Ŭang Ŝejo manipulas
per la mano?
7. Kion Mikaelo portas dum la
promenado?
8. Kian jakon Mikaelo portas sur la
strato?
9. Kion Moema teksas per la
manoj?
10. Kian teksaĵon Moema teksas ĉe la
tablo?
TAGO 2
11. Kion Jang Jango purigas per
la tuko?
12. Kian vazon Jang Jango
purigas?
13. Kion Ĝabario purigas per la
ŝvabrilo?
14. Kiajn kahelojn Ĝabario purigas en
la korto?
15. Kion Satoŝo portas sur la
ŝultro?
16. Kian sakon Satoŝo portas?
17. Kion kun akvo Puĝa tuj
portos?
18. Kian akvon Puĝa prenis el la puto
per la poto?
19. Kion Puĝa tenas super la
poto?
20. Kian ilon Puĝa uzis por mallevi
la poton?
TAGO 3
21. Kion Devika kaj Ŭang Ŝejo
tuŝas ĉe la enirejoj?
22. Kiajn pordojn Devika kaj Ŭang
Ŝejo tuŝas respektive?
23. Kion Moema kaj Jang Jango tenas
en siaj metioj?
24. Kiajn objektojn Moema kaj Jang
Jango vendos en la foiro, respektive?
25. Kion Ĝabario kaj Puĝa manipulas,
kiam ili laboras?
26. Kiajn ilojn Ĝabario kaj Puĝa
manipulas?
27. Kion Mikaelo kaj Ngozia portas
sur la korpo?
28. Kiajn vestojn Mikaelo kaj Ngozia
portas?
29. Kion Satoŝo kaj Ĝabario movas dum
la laboro?
30. Kiajn laborobjektojn Satoŝo kaj
Ĝabario movas?
TAGO 4
31. Kiun personon la mozaiko
montras super montaro dum flugo per flugkostumo?
32. Kiujn personojn la mozaiko
montras ĉe pordoj?
33. Kiun personon la mozaiko montras
kun sako sur la ŝultro?
34. Kiun personon la mozaiko
montras en promeno sur strato?
35. Kiun personon la mozaiko montras
apud korbo?
36. Kiun personon la mozaiko montras
en purigo de valora vazo per tuko?
37. Kiun personon la mozaiko montras
en lavado de planko per ŝvabrilo?
38. Kian pejzaĝon Ngozia miras de la
alto?
39. Kiujn objektojn la homo de la
kadro 5 portos por vendi en la foirejo?
40. Kion la virino de la kadro 2 uzis
por malŝlosi la pordon?
TAGO 5
41. Kion Devika malfermas en la dua
kadro?
42. Kiun ni vidas en la kvara kadro
promeni sur strato?
43. Kian flugkostumon Ngozia portas,
kiam ŝi flugas?
44. Kian ruĝan pordon Ŭang Ŝejo
fermas en la tria kadro?
45. Kion Ĝabario lavas en la sepa
kadro?
46. Kiujn ni vidas ĉe pordoj en la
dua kaj tria kadroj?
47. Kian koloran teksaĵon Moema
manipulas en la kvina kadro, por kovri la korbon?
48. Kion Satoŝo portas sur sia
ŝultro?
49. Kiun ni vidas apud valora vazo en
la sesa kadro?
50. Kiajn lignajn pordojn Devika kaj
Ŭang Ŝejo tuŝas en siaj kadroj, respektive?
TAGO 6
51. Kiun ni vidas en la naŭa kadro
labori kun poto apud puto?
52. Kion Jang Jango kovras per tuko
en la sesa kadro?
53. Kian grandan sakon Satoŝo portas
en la oka kadro?
54. Kiujn ni vidas en la unua kaj oka
kadroj porti specialan ekipaĵon aŭ ŝarĝon?
55. Kion Moema teksis aŭ kudris, por
kovri la korbon?
56. Kiajn laborilojn Ĝabario uzas por
lavi la plankon?
57. Kiun ni vidas en la unua kadro
flugi super la montoj?
58. Kion Ŭang Ŝejo tenas ĉe la
pordo?
59. Kian blanke-bluan vazon Jang
Jango prizorgas?
60. Kiujn ni vidas labori per la
manoj en la kvina kaj naŭa kadroj?
TAGO 7
61. Kion Ngozia portas dum la
flugo?
62. Kiun ni vidas en la kvina kadro
stari kaj labori per teksaĵo?
63. Kian malsekan plankon Ĝabario
lavas?
64. Kian pantalonon Mikaelo portas,
kiam li promenas?
65. Kion Puĝa miksas aŭ preparas en
la poto kun akvo el la puto?
66. Kiujn ni vidas en la sesa kaj
sepa kadroj fari praktikajn laborojn?
67. Kion Mikaelo portas dum la
promeno en la kvara kadro?
68. Kian ornamitan pordon Devika
malfermas?
69. Kiun ni vidas en la dua kadro ĉe
la enirejo?
70. Kiajn objektojn Moema kaj Jang
Jango manipulas en siaj kadroj?
VERBO
TRANSITIVO, OBJETO DIRETO E ALGUMAS CLASSES GRAMATICAIS
Esta semana vamos responder às mesmas
estruturas interrogativas acusativais, aduzindo, contudo, as classes
gramaticais abaixo listadas:
1) AS TERMINAÇÕES GRAMATICAIS:
-O, -A, -ON, -U, -AJ, -OJ, -AN, -OJN, -UN, -AJN, -UJ, -UJN
2) OS PRONOMES PESSOAIS E O VERBO ESTI:
ESTI, MI, VI, LI, NI, ŜI, ILI, MIN, ONI, VIN, ĜI, ĜIN, LIN, SIN,
ŜIN, ILIN, NIN, SI, ONIN
3) PREPOSIÇÕES
· de (de)
· al (a; para)
· en (em; dentro de)
· por (para; com a
finalidade de)
· pri (sobre; a respeito
de)
· kun (com)
· da (de; quantidade de)
· el (de dentro de;
dentre)
· sur (sobre; em cima de)
· per (por
meio de; através de)
4) CONJUNÇÕES
· ke (que)
· kaj (e)
· sed (mas)
· se (se)
· ol (do que)
· aŭ (ou)
· ĉar (porque)
· do (portanto; então)
5) PREFIXOS
· MAL- (oposição;
contrário)
· EK- (início repentino de
uma ação)
· GE- (ambos os sexos;
masculino e feminino juntos)
· RE- (repetição;
novamente)
6) SUFIXOS
· -IG- (fazer tornar;
causar)
· -IĜ- (tornar-se; passar a
ser)
· -AD- (ação prolongada,
contínua ou repetida)
· -IST- (profissional;
praticante; especialista)
· -ON- (fração; divisão em
partes iguais)
· -EC- (qualidade; estado;
característica abstrata)
· -AĴ- (coisa
concreta resultante ou caracterizada pela raiz)
7) CORRELATIVOS
· tio (isso; aquilo)
· tiu (esse; aquele)
· kiel (como)
· kiu (quem; qual)
· kiam (quando)
· tie (ali; lá)
· kio (o que)
· kial (por que)
· tiel (assim; desse modo)
· neniam (nunca)
EXERCÍCIOS DA SEMANA 2 DA AULA 3
Responda às primeiras dez questões abaixo (do tago 1)
em cotejo com as respectivas figuras do mosaico em epígrafe. Nos demais dias da
semana responda às outras dezenas, nos conformes, explorando, sempre que
possível, os elementos gramaticais listados.
[Algumas perguntas pedem respostas não encaixadas nas
respectivas imagens. Vale usar a imaginação e responder fora da caixa, desde
que usando mesmas classes gramaticais da pergunta ou até outras classes
gramaticais listadas.]
TAGO 1
1. Kion Olivero uzas en la kafejo?
2. Kion Naoa riparas per ŝraŭbturnilo?
3. Kion Vikramo konstruas per brikoj?
4. Kian muron Anna detruas?
5. Kiun Ĵurandio protektas en la arbaro?
6. Kion Takumo gardadas en la urbo?
7. Kian arbon Jukio zorgas kaj konservas?
8. Kion Akiro posedas kune kun Lakŝima?
9. Kion Abiola havas en siaj manoj?
10. Kiun Potira
tenas apud si?
TAGO 2
11. Kion Olivero uzas por sia ofico?
12. Kian ilon Naoa uzas por riparado?
13. Kian muron Vikramo konstruas?
14. Kion Anna detruas per martelo?
15. Kiun Ĵurandio gardas kun Potira?
16. Kian trezoron Akiro posedas?
17. Kiajn objektojn Lakŝima havas?
18. Kion Takumo gardas per radio?
19. Kian bonsajon Jukio konservas?
20. Kiun Paŭlina helpas per sia ŝanĝo?
TAGO 3
21. Kion Karaĵao ŝanĝas kun Paŭlina?
22. Kiun Olivero vidas, kiam li uzas
la tabulkomputilon?
23. Kian konstruaĵon Vikramo
konstruas por la vilaĝo?
24. Kion Anna detruas, ĉar ĝi estas
malnova?
25. Kiujn Takumo protektas en la
urbotrafiko?
26. Kiujn objektojn Jukio konservas
en la ĝardeno?
27. Kian skatolon Akiro tenas?
28. Kiun Lakŝima rigardas kun Abiola?
29. Kion Potira tenas en la arbaro?
30. Kiujn homojn Ĵurandio protektas?
TAGO 4
31. Kion Olivero reuzas post la
laboro?
32. Kian aparaton Naoa reriparas?
33. Kian muron Anna detruas?
34. Kiun Vikramo servas dum la
konstruado?
35. Kion Takumo gardas nokte?
36. Kian planton Jukio konservas
zorge?
37. Kiun Akiro invitos al sia domo?
38. Kiujn objektojn Abiola posedas?
39. Kion Lakŝima havas por la
familio?
40. Kiun Karaĵao renkontas en tiu
foirbutiko?
TAGO 5
41. Kion Olivero ekuzas matene?
42. Kiun Naoa riparigos per sia
laboro?
43. Kian domon Vikramo rekonstruas?
44. Kiujn ŝtonojn Anna detruas?
45. Kion Potira protektas por ĉiuj?
46. Kiun Takumo gardas ĉe tiu
strat-ĝirejo?
47. Kiajn ilojn Jukio uzas?
48. Kiun Akiro prezentas al Lakŝima?
49. Kion Abiola konservas en sia
kesto?
50. Kiujn personojn Paŭlina salutas
antaŭ sia butiko?
TAGO 6
51. Kion Olivero havas, sed ne uzas?
52. Kian aparaton Naoa riparas plej
rapide?
53. Kiun Vikramo venigos al la
konstruejo por helpi?
54. Kion Anna detruas per granda
martelo?
55. Kiun Ĵurandio protektas kontraŭ
danĝero?
56. Kian lokon Takumo gardas?
57. Kiujn bonsajojn Jukio ŝatas
konservi?
58. Kion Akiro posedas kun sia
familio?
59. Kiun Lakŝima vidas apud Abiola?
60. Kian paketon Abiola tenas?
TAGO 7
61. Kion Karaĵao akiras por sia edzino?
62. Kiun Olivero helpas per sia ilo?
63. Kian muron Vikramo konstruas pli
rapide, ol Anna detruas?
64. Kiujn homojn Takumo gardas kaj
Ĵurandio protektas?
65. Kion Jukio konservas tiel zorge?
66. Kiun Akiro invitas, se Lakŝima
konsentas?
67. Kiajn objektojn Abiola posedas,
kiujn oni admiras?
68. Kiun Potira vidas, kiam ŝi gardas
la vojon?
69. Kion Naoa riparas, ĉar ĝi
ekmalboniĝis?
70. Kiujn personojn Olivero, Anna kaj
Vikramo renkontos en la fino de la tago?
Reprodução das frases da HQ:
1. "Mi estas
Ludoviko Lazaro Zamenhof. Mi naskiĝis en Bjalistoko, la 15-an de Decembro
1859."
2. "En mia urbo
oni aŭdis multajn lingvojn. Tie homoj ne estis feliĉaj, kaj malofte sciis, kiel
vivi en paco kun aliaj."
3. "Dum mia
juneco mi lernis multajn lingvojn en la lernejo. La ideo de komuna lingvo
fariĝis komprenebla por ĉiuj."
4. "Kvankam mi
studis medicinon, mi fariĝis okulkuracisto. En mia libera tempo mi daŭre verkis
mian lingvon."
5. "Antaŭ 1887 mi
laboris tre zorgeme, por ke mia revo realiĝu pri la ideo de pli bona
mondo."
6. "Je la 26-a de
Julio 1887 mi sukcesis kaj eldonis mian unuan libron, Doktoro Esperanto, en
Varsovio."
7. "Mia edzino
Klara helpis min, kaj mia bopatro ankaŭ helpis, subtenante la publikadon de la
verko. Ŝi kaj li grave kuraĝigis min, kaj mi dankis ilin."
8. "De kiam
Esperanto aperis, ĝi kunigis homojn el multaj landoj. Ĝi helpis ilin, ilin kaj
ilin kompreni unu la alian, sendepende de kulturoj, religioj kaj
naciecoj."
9. Ludoviko Lazaro
Zamenhof mortis en Varsovio, en 1917, sed lia ideo vivas ĝis hodiaŭ. Tial ni
festas la 26-an de Julio kiel la Tagon de Esperanto.
VERBO
TRANSITIVO, OBJETO DIRETO E ALGUNS NOVOS EXEMPLOS DAS CLASSES GRAMATICAIS
Esta semana vamos responder às mesmas
estruturas interrogativas acusativas bem como estruturas interrogativas nominativas, aduzindo,
contudo, novos exemplos (de 3 a 7) das mesmas classes gramaticais já vistas no
sábado anterior e abaixo listadas. Também aduzimos ao plantel de perguntas os
demais correlativos interrogativos e relativos, estes invariáveis, quais sejam: KIOM (quanto), KIE (onde), KIEL (como, de que
maneira), KIES (de quem, cujo), KIAL (por quê, por que causa).
1. LA
GRAMATIKAJ FINIĜOJ
-O (substantivo)
-A (adjetivo)
-ON (substantivo
no acusativo)
-AJ (adjetivo
no plural)
-OJ (substantivo
no plural)
-AN (adjetivo
no acusativo)
-OJN (substantivo
no plural acusativo)
-AJN (adjetivo
no plural acusativo)
-I (verbo no infinitivo)
-AS (verbo no presente)
-IS (verbo no pretérito)
-US (verbo no condicional (futuro do pretérito))
-U (verbo
no imperativo / modo volitivo)
2. LA
PERSONAJ PRONOMOJ KAJ LA VERBO ESTI
ESTI (ser / estar)
MI (eu)
VI (tu, você, vós, vocês)
LI (ele)
ŜI (ela)
NI (nós)
ILI (eles, elas, no geral)
MIN (me, mim)
ONI (a gente, se, alguém, no geral)
VIN (te, ti, você ou vocês como objeto
direto)
ĜI (ele, ela – neutro, para animal ou coisa)
ĜIN (ele, ela – neutro, para animal ou coisa como
objeto direto)
LIN (ele – como objeto direto)
SIN (se, si – reflexivo para terceia pessoa do
singular e do plural como objeto direto)
ŜIN (ela – como objeto direto)
ILIN (eles, elas – como objeto direto)
NIN (nós – como objeto direto)
SI (si – pronome reflexivo)
ONIN (a gente, se, alguém, no geral como
objeto direto)
3. PREPOZICIOJ
je (preposição de uso geral, quando não há uma
preposição específica para o contexto)
dum (durante, enquanto)
pro (por causa de)
antaŭ (antes (para tempo e espaço), antes de;
diante de)
post (após ou depois de (no tempo); atrás de (no
espaço))
ĉe (em, junto a, na casa de, na ambiência de)
ĝis (até, no tempo e no espaço)
laŭ (segundo, conforme, de acordo com)
4. KONJUNKCIOJ
nek... nek... (nem... nem...)
kvankam (embora)
eĉ se (mesmo se)
de kiam (desde que ou desde quando)
5. PREFIKSOJ
DIS- (dispersão, separação para várias direções)
BO- (parentesco por casamento)
PRA- (ancestral, muito antigo)
MIS- (erro, mal feito, incorreto)
ĈEF- (principal, chefe)
6. SUFIKSOJ
-EBL-
(possibilidade; -ável, -ível)
-AR-
(conjunto, coleção)
-IN-
(sexo feminino)
-UL-
(indivíduo caracterizado pela raiz adjetiva)
-EJ-
(lugar destinado a...)
-AN-
(membro, habitante, adepto)
7. KORELATIVOJ
kiom (quanto)
kie (onde)
kiel (como, de que maneira)
kies (de quem, cujo)
kial (por quê, por que causa)
ĉiam (sempre)
neniu (ninguém; nenhum)
ĉiu (cada; todo)
iom (um pouco; alguma quantidade)
iu (alguém; algum)
tiom (tanto)
ĉio (tudo)
iam (algum dia; certa vez)
kia (que
tipo de; qual ou como [qualidade])
EXERCÍCIOS DA SEMANA 3 DA AULA 3
Responda às primeiras dez questões
abaixo (do tago 1) em observância à história biográfica em
quadrinhos, em epígrafe. Nos demais dias da semana responda às outras dezenas,
de acordo, explorando, sempre que possível, os elementos gramaticais listados.
[Algumas perguntas pedem respostas
não encaixadas nas respectivas imagens. Vale usar a imaginação e responder fora
da caixa, desde que usando mesmas classes gramaticais da pergunta ou até outras
classes gramaticais listadas.]
TAGO
1
1.
Kiu estas
Ludoviko Lazaro Zamenhof?
2.
Kie L.
L. Zamenhof naskiĝis?
3.
Kiam Zamenhof
naskiĝis?
4.
Kia urbo
estis Bjalistoko en lia infanaĝo?
5.
Kiuj lingvoj
oni aŭdadis en lia urbo?
6.
Kial homoj
ofte disputis en Bjalistoko?
7.
Kion la
juna Zamenhof observis en sia urbo?
8.
Kio inspiris
la junan Ludovikon serĉi solvon?
9.
Kies urbo
estis Bjalistoko?
10.
Kiel la
juna Ludoviko sentis sin pro la malpaco?
TAGO
2
11.
Kion Ludoviko
lernis dum sia juneco?
12.
Kie Ludoviko
lernis lingvojn?
13.
Kiujn lingvojn
Ludoviko studis?
14.
Kian lingvon
Ludoviko volis krei?
15.
Kial Ludoviko
volis krei komunan lingvon?
16.
Kio estis
lia ĉefa celo?
17.
Kiom da
lingvoj Ludoviko studis?
18.
Kiuj libroj
helpis lian lernadon?
19.
Kiel Ludoviko
preparis sian projekton?
20.
Kies ideo
estis la internacia lingvo?
TAGO
3
21.
Kion Ludoviko
studis en la universitato?
22.
Kiu fariĝis
okulkuracisto?
23.
Kie Ludoviko
laboris kiel kuracisto?
24.
Kiam Ludoviko
verkis sian lingvon?
25.
Kiel Ludoviko
uzis sian liberan tempon?
26.
Kial Ludoviko
daŭrigis sian verkadon?
27.
Kiajn gramatikajn
regulojn Ludoviko preparis?
28.
Kion Ludoviko
ofte perfektigis post sia laboro?
29.
Kiom da
tempo Ludoviko dediĉis al sia projekto?
30.
Kies profesio
estis okulkuracisto?
TAGO
4
31.
Kiam Ludoviko
finis sian manuskripton?
32.
Kion Ludoviko
skribis en la manuskripto?
33.
Kial Ludoviko
ne rezignis?
34.
Kia estis
lia espero?
35.
Kiel Ludoviko
laboris ĉiun vesperon?
36.
Kiun ideon
Ludoviko defendis?
37.
Kion Ludoviko
revis por la mondo?
38.
Kiuj homoj
povis profiti de lia lingvo?
39.
Kie Ludoviko
verkis la lastajn paĝojn?
40.
Kies revo
estis pli bona mondo?
TAGO
5
41.
Kiam Ludoviko
publikigis la Unuan Libron?
42.
Kie Ludoviko
publikigis la Unuan Libron?
43.
Kian pseŭdonimon
Ludoviko uzis?
44.
Kio estis
la titolo de la unua lernolibro?
45.
Kiun libron
Ludoviko publikigis en 1887?
46.
Kial Ludoviko
elektis la pseŭdonomon Doktoro Esperanto?
47.
Kiel la
publiko ricevis la novan lingvon?
48.
Kiuj homoj
ekinteresiĝis pri Esperanto?
49.
Kiom da
jaroj Ludoviko havis en 1887?
50.
Kies libro
fariĝis la komenco de Esperanto?
TAGO
6
51.
Kiu helpis
Ludovikon finance?
52.
Kiu helpis
Ludovikon morale?
53.
Kies edzino
estis Klara?
54.
Kion Klara
faris por helpi Ludovikon?
55.
Kiun subtenon
la bopatro donis?
56.
Kial la
helpo de la familio estis grava?
57.
Kiel Klara
kuraĝigis Ludovikon?
58.
Kiuj familianoj
helpis Ludovikon?
59.
Kiom da
homoj estas montrataj en la familia sceno?
60.
Kia estis
la familia subteno?
TAGO
7
61.
Kie Esperanto
unue disvastiĝis?
62.
Kiuj popoloj
la unuaj lernis Esperanton?
63.
Kio unuigis
homojn el multaj landoj?
64.
Kial homoj
lernis Esperanton?
65.
Kiel Esperanto
helpas internacian amikecon?
66.
Kiajn kulturojn
Esperanto kunigas?
67.
Kiujn valorojn
Esperanto antaŭenigas?
68.
Kiom da
landoj estas simbolataj en la 8-a bildo?
69.
Kiam oni
festas la Tagon de Esperanto?
70.
Kion la
mondo memoras pri Ludoviko Lazaro Zamenhof?
VERBO TRANSITIVO, OBJETO DIRETO E
ALGUNS NOVOS MORFEMAS DAS CLASSES GRAMATICAIS
Esta semana vamos responder às mesmas
estruturas interrogativas acusativas, aduzindo novos morfemas-exemplos das
classes gramaticais PREPOSIÇÕES, CONJUNÇÕES, SUFIXOS e CORRELATIVOS, abaixo
listados.
PREPOSIÇÕES
· sen (sem)
· inter (entre)
· kontraŭ (contra)
· tra (através
de; por entre)
· apud (ao
lado de; junto a)
· sub (sob;
debaixo de)
· ĉirkaŭ (ao
redor de; em volta de)
· krom (exceto;
além de)
· super (sobre;
acima de)
CONJUNÇÕES
· ĉiufoje kiam (toda vez que; sempre que ocorrer)
· ĉiam kiam (sempre
que)
· escepte se (exceto
se; a menos que)
SUFIXOS
· -et- (diminutivo;
pequeno)
· -eg- (aumentativo;
grande; intenso)
· -um- (sufixo
de significado convencional, sem valor fixo)
· -em- (inclinado
a; propenso a; que tem tendência para)
· -ism- (ismo;
doutrina; sistema; movimento; ideologia)
· -ind- (digno
de; merecedor de)
· -estr- (chefe;
dirigente; líder)
· -er- (partícula;
fragmento; grão; pequena parte)
· -il- (instrumento;
ferramenta; aparelho)
CORRELATIVOS
· io (algo,
alguma coisa)
· tiam (então;
naquele momento)
· nenio (nada)
· tia (tal;
desse tipo)
· kies (de
quem; cujo; cuja; cujos; cujas)
· tial (por
isso; por essa razão)
· neniel (de
modo nenhum; de forma nenhuma)
· ĉie (em
toda parte; por toda parte)
· neniom (nenhuma
quantidade; nada de quantidade)
· ties (daquela
pessoa; dele; dela; deles; delas)
· iel (de
algum modo; de alguma maneira)
· ie (em
algum lugar)
EXERCÍCIOS DA SEMANA 4 DA AULA 3
Responda às primeiras dez questões abaixo (do tago 1)
em observância ao mosaico acima. Nos demais dias da semana responda às outras
dezenas, de acordo, explorando, sempre que possível, os morfemas listados.
[Algumas perguntas pedem respostas
não encaixadas nas respectivas imagens. Vale usar a imaginação e responder fora
da caixa, desde que usando mesmas classes gramaticais da pergunta ou até outras
classes gramaticais listadas.]
TAGO 1
1. Kion Akiro bezonas apud la templo?
2. Kiun Sofia deziras renkonti inter
amikoj?
3. Kiajn donacojn Minĝuno ricevas,
ĉiufoje kiam Maria permesas feston?
4. Kian trinkaĵon Eriko trinkas sen
sukero?
5. Kion Li Vejo aĉetas en la bazaro?
6. Kiun Ajana ordonos atendi sub la
granda arbo?
7. Kiajn manĝaĵojn Tabo manĝas krom
fruktoj?
8. Kion Nomusa elektas kontraŭ sia
kutimo?
9. Kiun Maria permesos eniri tra la
murpordo ĉirkaŭ sia domo?
10. Kian etan ilon Li Vejo aĉetos
poste apud la vendejo?
TAGO 2
11. Kion Sofia deziras tiam, kiam
Akiro bezonas helpon?
12. Kiun Minĝuno ricevas inter la
gastoj?
13. Kian grandegan panon Tabo manĝos
dum la semajno?
14. Kion Eriko trinkas, por kuri
poste tra inter la altaj arboj?
15. Kiun ornamaĵon Nomusa fine elektos,
escepte se nenio plaĉos al ŝi?
16. Kian etan donacon Maria permesis
doni al si en sia vojaĝo al Parizo?
17. Kion Ajana ordonis kontraŭ la
malordo dum la distribuo de la manĝaĵoj?
18. Kiujn Sofia deziras vidi ĉirkaŭ
la placo kaj ankaŭ apud si?
19. Kian utilan ilon Akiro bezonas,
por liberiĝi de la malriĉeco?
20. Kion Li Vejo aĉetas apud sia
edzino?
TAGO 3
21. Kion Nomusa elektas iel senhezite
por donaci al sia filino?
22. Kiun Eriko vidas tiam antaŭ la
arbaro, kiam Sofia deziras nur kafon en la urbo?
23. Kiajn manĝerojn Tabo manĝis sola
kaj kian manĝaĵon li nun manĝas inter amikoj?
24. Kion Maria permesos sub la ponto
Aleksandro la 3-a, en Parizo?
25. Kiujn Ajana ordonas atendi apud
la tablo de supo?
26. Kian memorindan donacon Minĝuno
ricevas?
27. Kion Li Vejo aĉetas, kies koloro
estas ruĝa?
28. Kiun Akiro bezonas kontraŭ la
vento?
29. Kiajn florojn Sofia deziras ĉie
trovi en sia bieno?
30. Kion Eriko kutimas trinki krom
akvo, por kuri pli vigle?
TAGO 4
31. Kion Tabo manĝas ĉiam, kiam lia
edzino permesas piknikon?
32. Kion Li Vejo aĉetas, por renkonti
sian novan amatinon?
33. Kian helpiston Ajana ordonos
serĉi por distribui supon kune kun ŝi?
34. Kiujn Nomusa fine elektos inter
ĉiuj proponoj?
35. Se li malsatas, kion Akiro
bezonas tial?
36. Kian grandegan sakon Li Vejo
aĉetas?
37. Kion Sofia deziras apud tiu tramo
en Lisbono?
38. Kiun Maria permesis viziti kune
kun ŝi?
39. Kiajn trinkaĵojn Eriko ofte
trinkas sen glacio?
40. Kion Minĝuno ricevas ie en la ĝardeno
antaŭ sia domo?
TAGO 5
41. Kion Ajana ordonos poste tra la
fenestro?
42. Kion Tabo manĝas kune kun siaj
familianoj en la pikniko?
43. Kian estran drinkaĵon Li Vejo
aĉetas, por agrabli al sia ĉefo?
44. Kiujn Maria permesas resti kun ŝi
kontraŭ la fortaj ventoj?
45. Kion Sofia deziras, kies koloro
estas blua?
46. Kian ilon la hundo de Akiro
bezonas sub la proksima tablo?
47. Kion Nomusa pensas elekti krom la
unua propono?
48. Kiun Eriko salutis, antaŭ ol
trinki por kuri?
49. Kiajn etajn kukojn Tabo volos
manĝi dum sia datreveno?
50. Kion Minĝuno ricevas kiel
donacon? Ĉu li tuj malfermos ties pakon?
TAGO 6
51. Kion tutan Li Vejo aĉetos en la
venonta sabato, escepte se neniel eblos al li pagi?
52. Kiun Akiro bezonas renkonti tiam,
kiam li vagadas tra la urbo?
53. Kian strangan objekton Sofia
deziras en sia revo?
54. Kiujn Ajana ordonos sekvi tra la
korto por rikolti legomojn?
55. Kion Eriko miros tiam, kiam li
kuros sur la monto, kaj kion li miros poste, kiam li flugos per helikoptero
super la monto?
56. Estas malfacile elekteblaj
proponaĵoj. Kian ideaĵon Nomusa malfacile elektas tial?
57. Kion Maria permesas iel fari?
58. Kiun Minĝuno ricevas apud la
pordego de la ĉirkaŭbarilo?
59. Kiajn utilajn ilojn Li Vejo
aĉetis por sia domo?
60. Kion Tabo manĝas sen multa volo,
sed nur por plaĉi al sia edzino?
TAGO 7
61. Kion Sofia deziras ĉiufoje, kiam
Minĝuno ricevas donacon?
62. Kiun Nomusa elektos kiel sian
edzon kaj kies arta laborado estas plej bona?
63. Kian movadon Akiro bezonas
kompreni?
64. Kiujn, inter ĉiuj siaj
akompanantoj, Maria permesos eniri tra la pordego de Luvro?
65. Kion Ajana ordonis fari en la
horto ĉirkaŭ la domo, tuj frue en la mateno?
66. Kian memorindan libron Li Vejo
ĵus aĉetis?
67. Kion Eriko trinkas, kiu valoras
neniom por ripozo, sed kiu valoras multon por kurado?
68. Kiun Tabo speciale invitis, antaŭ
ol manĝi en la pikniko?
69. Kiajn florerojn Sofia deziras
havi por entrepreni en Lisbono?
70. Kion Akiro bezonas kontraŭ la
senhaveco, sed kiu kostos nenion al li?
